Sách giáo khoa Ngữ văn 10 Tập hai

Giải Bài 6 trang 52 SGK Ngữ văn 10

Dưới bóng hoàng lan (Thạch Lam)   Gợi ý trả lời

Đề bài

Theo bạn, nhan đề *Dưới bóng hoàng lan* có ý nghĩa gì?
(văn bản: Dưới bóng hoàng lan – Thạch Lam)

Gợi ý trả lời

Nhan đề *Dưới bóng hoàng lan* mang nhiều lớp ý nghĩa, vừa cụ thể vừa biểu tượng:

a) Nghĩa tả thực (không gian của truyện): Cây hoàng lan là hình ảnh trung tâm, gắn với khu vườn và ngôi nhà của bà. Hầu hết những sự việc, cảm xúc của Thanh đều diễn ra "dưới bóng" cây hoàng lan ấy: Thanh về thăm bà, gặp lại Nga, trò chuyện, chia tay… Cái bóng cây che mát khu vườn trở thành không gian nghệ thuật bao trùm toàn bộ câu chuyện, gợi sự yên tĩnh, dịu mát, thanh bình của chốn quê.

b) Nghĩa biểu tượng về thời gian và kỉ niệm: Cây hoàng lan lớn lên cùng Thanh, chứng kiến cả tuổi thơ của nhân vật. Mùi hương hoàng lan khơi dậy trong Thanh bao kỉ niệm êm đềm về bà, về mái nhà, về quê hương. Vì vậy "bóng hoàng lan" là biểu tượng cho dòng chảy của thời gian, cho những kí ức đẹp đẽ, cho cội nguồn mà con người luôn muốn trở về.

c) Nghĩa biểu tượng về tình cảm gia đình và tình yêu: Dưới bóng cây ấy là tình bà cháu ấm áp, là tình yêu trong sáng, e ấp giữa Thanh và Nga. Cây hoàng lan như người bạn, người chứng nhân cho những rung động đầu đời và cho sự chở che của gia đình. Hương hoàng lan cũng chính là hương của tình yêu, của sự gắn bó.

d) Nghĩa khái quát (chủ đề tác phẩm): Nhan đề góp phần thể hiện chủ đề: ca ngợi vẻ đẹp bình dị, trong trẻo của tình thân, tình quê và những giá trị tinh thần bền vững. "Dưới bóng hoàng lan" là nơi tâm hồn con người được nương náu, chữa lành và tìm lại sự thanh thản, thể hiện phong cách truyện trữ tình nhẹ nhàng, giàu chất thơ đặc trưng của Thạch Lam.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.