Sách giáo khoa Ngữ văn 10 Tập hai

Giải Bài 7 trang 52 SGK Ngữ văn 10

Dưới bóng hoàng lan (Thạch Lam)   Gợi ý trả lời

Đề bài

Cảnh nào được miêu tả trong truyện gợi cho bạn nghĩ đến một bức tranh đẹp? Nếu cần chọn một cảnh để vẽ minh hoạ, bạn sẽ chọn cảnh nào? Vì sao?
(văn bản: Dưới bóng hoàng lan – Thạch Lam)

Gợi ý trả lời

Cảnh gợi nghĩ đến một bức tranh đẹp

Truyện *Dưới bóng hoàng lan* của Thạch Lam có nhiều khung cảnh nên thơ, giàu chất trữ tình, nhưng cảnh để lại trong tôi ấn tượng về "một bức tranh đẹp" nhất là cảnh Thanh trở về nhà, bước vào khu vườn quê dưới bóng cây hoàng lan.

a) Cảnh được chọn để vẽ minh hoạ

Tôi sẽ chọn cảnh Thanh vừa về đến nhà: chàng đi qua cánh cửa gỗ, bước vào khu vườn mát rượi, con đường lát gạch Bát Tràng rêu phủ, hai bên là những vòm lá xanh, và nổi bật giữa khu vườn là cây hoàng lan cao lớn toả bóng, hương thơm thoang thoảng. Trong khung cảnh ấy có hình ảnh người bà tóc bạc, hiền từ, và thấp thoáng bóng dáng cô Nga bên giàn hoa.

b) Vì sao chọn cảnh này

- Đây là cảnh hội tụ đủ màu sắc, đường nét và hương thơm của một bức tranh quê thanh bình: màu xanh của lá, màu rêu phong của lối gạch cũ, ánh sáng dịu, bóng cây hoàng lan trùm mát cả không gian. Cảnh vật hiện lên vừa cụ thể vừa giàu chất thơ, rất "vào tranh".

- Cảnh giàu cảm xúc và ý nghĩa biểu tượng: cây hoàng lan gắn với kỉ niệm tuổi thơ, với tình bà cháu và mối tình chớm nở trong sáng giữa Thanh và Nga. Bóng hoàng lan che mát cũng như tình yêu thương của gia đình, của quê hương ôm ấp, chở che con người. Vẽ cảnh này là vẽ được cả cái không khí êm đềm, ấm áp bao trùm toàn truyện.

- Cảnh thể hiện rõ phong cách Thạch Lam: nhẹ nhàng, tinh tế, lấy cảnh để nói tình, khiến người đọc (và người xem tranh) cảm nhận được sự bình yên, trong trẻo của tâm hồn và tình người.

Vì những lí do đó, cảnh khu vườn dưới bóng hoàng lan khi Thanh trở về vừa đẹp về tạo hình, vừa sâu lắng về cảm xúc, rất xứng đáng để chọn làm bức tranh minh hoạ cho tác phẩm.

*(Đây là câu hỏi mở nêu cảm nhận cá nhân; học sinh có thể chọn cảnh khác như cảnh hai bà cháu bên mâm cơm, hay cảnh Thanh và Nga nhặt hoa hoàng lan, miễn lí giải thuyết phục.)*

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.