Sách giáo khoa Ngữ văn 10 Tập một

Giải Bài 2 trang 70 SGK Ngữ văn 10

Củng cố, mở rộng   Gợi ý trả lời

Đề bài

Thảo luận nhóm về một trong các chủ đề: (1) Tại sao nên đọc thơ?; (2) Thế nào là một bài thơ hay?

Gợi ý trả lời

Củng cố, mở rộng — Bài 2 (trang 71): Thảo luận nhóm

Đây là bài tập nói và nghe (thảo luận nhóm). Cần chuẩn bị ý kiến, lập luận và dẫn chứng cho chủ đề mình chọn. Dưới đây là phần chuẩn bị cho cả hai chủ đề.

a) Chủ đề 1: Tại sao nên đọc thơ?

*Nêu vấn đề:* Trong đời sống hiện đại nhiều người cho rằng thơ khó hiểu, xa rời thực tế. Vậy vì sao vẫn nên đọc thơ?

*Các lí lẽ và dẫn chứng:*

- Thơ nuôi dưỡng đời sống tình cảm, tâm hồn. Thơ là tiếng nói của cảm xúc, giúp người đọc biết rung động trước cái đẹp, biết yêu thương, đồng cảm. Ví dụ đọc *Thu hứng* (Đỗ Phủ) ta thấm nỗi buồn tha hương; đọc thơ Nguyễn Trãi, Nguyễn Du ta hiểu tấm lòng với con người, đất nước.

- Thơ bồi đắp khả năng cảm thụ ngôn ngữ và cái đẹp. Nhờ hình ảnh, nhịp điệu, vần, các biện pháp tu từ, thơ rèn cho ta sự tinh tế trong cách dùng từ và cảm nhận tiếng Việt.

- Thơ mở rộng hiểu biết và trải nghiệm. Qua thơ, ta sống thêm nhiều cuộc đời, nhiều thời đại, nhiều vùng đất mà bản thân chưa từng trải qua.

- Thơ giúp con người sống chậm lại, cân bằng tâm hồn giữa nhịp sống gấp gáp.

*Kết luận:* Nên đọc thơ vì thơ làm giàu tâm hồn, trí tuệ và đời sống tinh thần của mỗi người.

b) Chủ đề 2: Thế nào là một bài thơ hay?

*Nêu vấn đề:* "Hay" là tiêu chí khó thống nhất, tùy cảm nhận mỗi người; song vẫn có những dấu hiệu chung của một bài thơ hay.

*Các tiêu chí (lí lẽ + dẫn chứng):*

- Cảm xúc chân thật, sâu sắc. Bài thơ hay trước hết phải xuất phát từ tình cảm thành thực của nhà thơ và làm lay động người đọc. Ví dụ nỗi nhớ quê trong *Thu hứng* khiến bao thế hệ đồng cảm.

- Hình ảnh gợi cảm, độc đáo. Thơ hay tạo được những hình ảnh giàu sức gợi, mới mẻ, để lại ấn tượng sâu.

- Ngôn ngữ chọn lọc, hàm súc. "Ý tại ngôn ngoại" — lời ít mà ý nhiều, mỗi chữ đều có sức nặng.

- Nhạc tính: vần, nhịp, thanh điệu hài hòa, tạo sự ngân vang, dễ thuộc, dễ nhớ.

- Có tư tưởng, thông điệp sâu sắc và sức sống lâu bền, càng đọc càng phát hiện ý nghĩa mới.

*Kết luận:* Một bài thơ hay là sự kết hợp hài hòa giữa cảm xúc chân thành, hình ảnh gợi cảm, ngôn ngữ hàm súc, nhạc điệu và tư tưởng sâu sắc, tạo được dư ba trong lòng người đọc.

*Lưu ý khi thảo luận nhóm:* cử người điều hành, thư kí ghi chép; mỗi thành viên nêu ý kiến ngắn gọn, lắng nghe và phản hồi tôn trọng nhau; cuối cùng thống nhất và tổng kết các ý chính.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.