Sách giáo khoa Ngữ văn 10 Tập một

Giải Bài 1 trang 70 SGK Ngữ văn 10

Củng cố, mở rộng   Gợi ý trả lời

Đề bài

Qua bài học này, theo bạn, những điều gì làm nên vẻ đẹp của thơ ca?

Gợi ý trả lời

Củng cố, mở rộng — Bài "Vẻ đẹp của thơ ca" (trang 71)

Qua các văn bản thơ đã học trong bài (*Chùm thơ hai-cư Nhật Bản*, *Thu hứng* của Đỗ Phủ, *Mùa xuân chín* của Hàn Mặc Tử, *Bản hòa âm ngôn từ trong Tiếng thu của Lưu Trọng Lư*), có thể thấy vẻ đẹp của thơ ca được làm nên từ những yếu tố sau:

a) Vẻ đẹp của tình cảm, cảm xúc chân thành và mãnh liệt
Thơ ca trước hết là tiếng nói của trái tim. Mỗi bài thơ hay đều khởi nguồn từ một rung động mãnh liệt, chân thật của người nghệ sĩ trước cuộc đời: nỗi nhớ quê hương da diết trong *Thu hứng*, niềm thiết tha với sự sống và tình yêu trong *Mùa xuân chín*, cảm giác tinh tế trước khoảnh khắc của tạo vật trong thơ hai-cư. Chính chiều sâu và sự chân thành của cảm xúc đã khiến thơ lay động lòng người.

b) Vẻ đẹp của hình ảnh, hình tượng giàu sức gợi
Thơ ca dùng hình ảnh để nói thay cho những điều khó diễn đạt bằng lời. Những hình ảnh như "sóng vỗ lưng trời", "khóm cúc tuôn thêm dòng lệ cũ", "làn nắng ửng", "khói mơ tan"… vừa cụ thể, sinh động, vừa hàm súc, mở ra nhiều liên tưởng, tạo nên sức ám ảnh và dư ba trong tâm trí người đọc.

c) Vẻ đẹp của ngôn từ và nhạc điệu
Ngôn ngữ thơ được chọn lọc, tinh luyện, giàu tính biểu cảm và tính nhạc. Vần, nhịp, thanh điệu, phép điệp, phép đối… tạo nên "bản hòa âm ngôn từ" khiến câu thơ ngân vang, dễ đi vào lòng người. Sự hàm súc "ý tại ngôn ngoại" — lời ít mà ý nhiều — là một nét đẹp đặc trưng của thơ.

d) Vẻ đẹp của sự sáng tạo và cá tính nghệ sĩ
Mỗi nhà thơ có một cách cảm, cách nghĩ, cách diễn đạt riêng, in đậm dấu ấn cá nhân và bản sắc văn hóa dân tộc. Sự độc đáo, mới mẻ trong cách nhìn và cách thể hiện làm nên giá trị riêng, không lặp lại của mỗi tác phẩm thơ.

e) Vẻ đẹp của chiều sâu tư tưởng và giá trị nhân văn
Đằng sau cảm xúc và hình ảnh, thơ ca gửi gắm những suy ngẫm về con người, cuộc đời, thiên nhiên, bồi đắp cho người đọc tình yêu cái đẹp, yêu sự sống và tâm hồn phong phú, nhân ái hơn.

Kết luận: Vẻ đẹp của thơ ca là sự hòa quyện giữa *cảm xúc chân thành*, *hình ảnh gợi cảm*, *ngôn từ và nhạc điệu tinh tế*, *cá tính sáng tạo của người nghệ sĩ* và *chiều sâu tư tưởng nhân văn*.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.