Sách giáo khoa Ngữ văn 10 Tập một

Giải Câu hỏi trang 48 SGK Ngữ văn 10

Thu hứng (Cảm xúc mùa thu) - Đỗ Phủ   Gợi ý trả lời

Đề bài

Âm thanh của tiếng dao thước may áo, tiếng chày đập vải gợi ra không khí gì?
(văn bản: Thu hứng (Cảm xúc mùa thu) - Đỗ Phủ)

Gợi ý trả lời

Hai câu kết của bài *Thu hứng* (Đỗ Phủ): "Hàn y xứ xứ thôi đao xích / Bạch Đế thành cao cấp mộ châm" (dịch nghĩa: Chỗ nào cũng rộn ràng dao, thước để may áo rét / Về chiều, tiếng chày đập vải dồn dập nơi thành Bạch Đế cao).

a) Hoàn cảnh gợi âm thanh: Mùa thu về, trời trở lạnh, khắp nơi nhà nhà hối hả cắt may áo rét (tiếng dao, tiếng thước) và giặt, đập vải để chuẩn bị quần áo mùa đông — nhất là để gửi cho người thân đang đi lính, đi xa nơi biên ải.

b) Không khí được gợi ra:
- Trước hết là không khí rộn ràng, khẩn trương, dồn dập của sinh hoạt con người lúc chiều tà khi mùa đông sắp tới (các chữ "xứ xứ" – chỗ chỗ, "thôi" – giục giã, "cấp" – gấp gáp).
- Nhưng ẩn sau sự rộn ràng ấy lại là không khí buồn bã, lạnh lẽo, thê lương của mùa thu nơi đất khách. Tiếng chày đập vải chiều hôm càng khơi gợi nỗi nhớ nhà, nhớ quê, nỗi cô đơn và lo lắng cho người thân xa cách.

c) Ý nghĩa: Âm thanh đời thường ấy trở thành "tiếng lòng", tô đậm tâm trạng nhớ quê hương da diết cùng nỗi ngậm ngùi, cô quạnh của nhà thơ đang lưu lạc, bệnh tật nơi Quỳ Châu xa xôi.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.