Sách giáo khoa Ngữ văn 10 Tập một

Giải Nội dung 1 trang 159 SGK Ngữ văn 10

Ôn tập học kì I   Gợi ý trả lời

Đề bài

NÓI VÀ NGHE. Chọn thực hiện theo nhóm học tập một trong các nội dung nói và nghe sau:

Thảo luận về một vấn đề đời sống hoặc văn học có nhiều ý kiến khác nhau do các bạn tự chọn, dựa trên những hiểu biết và trải nghiệm riêng của mình (chú ý sử dụng kết hợp phương tiện ngôn ngữ và phương tiện phi ngôn ngữ).

Gợi ý trả lời

## Thảo luận về một vấn đề đời sống hoặc văn học có nhiều ý kiến khác nhau

Vấn đề được chọn (ví dụ): *"Có nên dành thời gian đọc sách giấy trong thời đại công nghệ số?"* — một vấn đề đời sống gần gũi, đang có nhiều ý kiến trái chiều.

### a) Chuẩn bị nói và nghe

Về nội dung:
- Xác định rõ vấn đề và lí do vấn đề có nhiều ý kiến khác nhau: thời đại số khiến nhiều người cho rằng sách giấy đã lỗi thời, trong khi nhiều người vẫn khẳng định giá trị riêng của nó.
- Thu thập tư liệu từ sách báo, internet, khảo sát bạn bè; ghi lại các ý kiến tiêu biểu của cả hai phía kèm lí lẽ, bằng chứng.
- Xác định quan điểm của nhóm và dự kiến những câu hỏi, phản bác có thể gặp.

Về phương tiện hỗ trợ:
- *Phương tiện ngôn ngữ:* lời nói mạch lạc, dùng từ ngữ chính xác, câu rõ ý, giọng điệu phù hợp (khẳng định, nêu vấn đề, mời gọi tranh luận).
- *Phương tiện phi ngôn ngữ:* sơ đồ, biểu đồ số liệu khảo sát, hình ảnh, slide trình chiếu; kết hợp nét mặt, ánh mắt, cử chỉ, điệu bộ để tăng sức thuyết phục.
- Phân công trong nhóm: người điều hành (dẫn dắt, nêu vấn đề), người trình bày các ý kiến, người ghi chép và tổng hợp.

###

b) Thảo luận (tiến trình nói và nghe)

Mở đầu: Người điều hành nêu vấn đề và lí do thảo luận, giới thiệu các luồng ý kiến, mời các thành viên phát biểu; nhắc tinh thần tôn trọng, lắng nghe.

Triển khai — nêu và trao đổi các ý kiến khác nhau:
- *Ý kiến 1:* Trong thời đại số, nên ưu tiên sách điện tử vì tiện lợi, gọn nhẹ, tiết kiệm, dễ tra cứu, thân thiện môi trường (dẫn số liệu, hình ảnh thiết bị đọc).
- *Ý kiến 2:* Vẫn nên đọc sách giấy vì giúp tập trung, hạn chế hại mắt, tạo cảm xúc đọc sâu, ít bị xao nhãng bởi thông báo, rèn thói quen đọc bền vững (dẫn trải nghiệm cá nhân, khảo sát lớp).
- *Ý kiến dung hòa:* Kết hợp cả hai hình thức tùy mục đích đọc — tra cứu nhanh dùng sách điện tử, đọc sâu và cảm thụ dùng sách giấy.

Mỗi ý kiến đưa ra lí lẽ + bằng chứng (số liệu, trải nghiệm, dẫn chứng thực tế) kèm phương tiện phi ngôn ngữ minh họa. Các thành viên lắng nghe, phản hồi, đặt câu hỏi, bổ sung hoặc tranh luận trên tinh thần xây dựng.

Kết thúc: Người điều hành tóm tắt các ý kiến, nêu điểm thống nhất (sách giấy vẫn có giá trị không thể thay thế, nhưng cần biết kết hợp linh hoạt với sách điện tử) và những điểm còn khác biệt; cảm ơn người tham gia.

###

c) Trao đổi, đánh giá sau thảo luận
- Người nghe nhận xét về nội dung (có đúng trọng tâm, lí lẽ – bằng chứng thuyết phục không), cách trình bày (mạch lạc, tự tin) và việc kết hợp phương tiện ngôn ngữ với phi ngôn ngữ.
- Người nói tự rút kinh nghiệm: điều làm tốt, điều cần cải thiện cho lần sau.

> *Lưu ý:* Đây là nội dung thực hành Nói và nghe theo nhóm; HS có thể chọn vấn đề khác (ví dụ văn học: *"Nhân vật Thị Kính trong 'Quan Âm Thị Kính' đáng thương hay đáng trách?"*, *"Có nên đọc lại một tác phẩm nhiều lần?"*) và vận dụng cùng quy trình trên.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.