Giải Câu 3 trang 159 SGK Ngữ văn 10
Đề bài
Bài viết được triển khai theo trình tự nào?
A. Phân tích lần lượt từng câu thơ một.
B. Giảng nghĩa từ ngữ trước, sau đó đi vào phân tích ý nghĩa các câu thơ và bài thơ.
C. Phân tích văn bản thơ, tiếp đó mở rộng liên hệ tới hoàn cảnh sáng tác và vị thế của tác giả bài thơ.
D. Nêu cảm nhận chung về bài thơ, phân tích bài thơ, đánh giá ý nghĩa của bài thơ.
(văn bản: Văn bản nghị luận bình giảng bài thơ Thiên Trường vãn vọng của Trần Nhân Tông (tác giả Lê Trí Viễn) — in ở các trang trước)
Gợi ý trả lời
Phân tích đề: Câu hỏi yêu cầu xác định trình tự (bố cục lập luận) mà tác giả Lê Trí Viễn dùng để triển khai bài viết bình giảng bài thơ *Thiên Trường vãn vọng* của Trần Nhân Tông.
a) Soát lại từng phương án theo nội dung văn bản nghị luận đã học:
- A. Phân tích lần lượt từng câu thơ một → Không đúng. Bài viết không đơn thuần đi tuần tự câu 1, 2, 3, 4 một cách rời rạc mà bình giảng theo ý, theo bức tranh toàn cảnh.
- B. Giảng nghĩa từ ngữ trước, sau đó phân tích ý nghĩa các câu thơ và bài thơ → Không đúng. Đây là lối chú giải từ ngữ của bài học đọc hiểu, không phải cách triển khai của bài nghị luận bình giảng này.
- C. Phân tích văn bản thơ, tiếp đó mở rộng liên hệ tới hoàn cảnh sáng tác và vị thế của tác giả bài thơ → Đúng. Bài viết trước hết đi vào phân tích, bình giảng vẻ đẹp của bức tranh chiều muộn nơi thôn Thiên Trường trong bài thơ; sau đó mở rộng, liên hệ đến hoàn cảnh ra đời và đặc biệt là vị thế đặc biệt của tác giả Trần Nhân Tông (một vị vua – thiền sư – thi sĩ) để làm sâu sắc thêm ý nghĩa bài thơ. Đây đúng là mạch lập luận: *phân tích văn bản → mở rộng, liên hệ*.
- D. Nêu cảm nhận chung → phân tích → đánh giá ý nghĩa → Không đúng. Đây là một bố cục nghị luận khái quát khác, không khớp với trình tự thực tế của bài viết (bài viết nhấn vào việc mở rộng liên hệ tới tác giả, hoàn cảnh chứ không dừng ở đánh giá ý nghĩa chung).
b) Kết luận: Trình tự triển khai của bài viết là *phân tích văn bản thơ rồi mở rộng liên hệ tới hoàn cảnh sáng tác và vị thế của tác giả* → chọn C.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.