Giải Câu 2 trang 159 SGK Ngữ văn 10
Đề bài
Câu nào trong bài viết khái quát đầy đủ đặc trưng của cảnh vật được gợi lên từ bài thơ Thiên Trường vãn vọng?
A. Bài thơ tả một cảnh thôn quê như muôn vàn cảnh thôn quê lúc chiều xuống.
B. Cảnh giản đơn, đạm bạc, quê mùa mà sức chứa đựng lớn lao, kì vĩ.
C. Không thể nào khác là một cảnh thanh bình, yên ả, phơn phớt chút tươi vui hiền lành, thầm lặng phát ra từ một cuộc sống có phần ấm no, hạnh phúc.
D. Chiều đã tà nhưng xóm thôn chưa đi vào hoàng hôn hẳn.
(văn bản: Văn bản nghị luận bình giảng bài thơ Thiên Trường vãn vọng của Trần Nhân Tông (tác giả Lê Trí Viễn) — in ở các trang trước)
Gợi ý trả lời
Phân tích yêu cầu: Câu hỏi yêu cầu tìm câu văn trong bài nghị luận (bình giảng của Lê Trí Viễn) nêu khái quát đầy đủ đặc trưng cảnh vật gợi lên từ bài thơ *Thiên Trường vãn vọng*. "Khái quát đầy đủ" nghĩa là câu ấy phải bao trùm được cả hai mặt của cảnh: vừa là vẻ bình dị, thôn dã bên ngoài, vừa là chiều sâu, sức gợi lớn lao bên trong.
Xét từng phương án:
a) Phương án A — "Bài thơ tả một cảnh thôn quê như muôn vàn cảnh thôn quê lúc chiều xuống": chỉ nêu được tính chất bình thường, phổ biến của cảnh, nhấn vào sự giống nhau với mọi cảnh quê khác, chưa thấy nét riêng, chưa thấy chiều sâu → chưa đầy đủ.
b) Phương án B — "Cảnh giản đơn, đạm bạc, quê mùa mà sức chứa đựng lớn lao, kì vĩ": nêu đồng thời hai mặt đối lập mà thống nhất của cảnh — bề ngoài *giản đơn, đạm bạc, quê mùa*, nhưng bên trong lại *chứa đựng lớn lao, kì vĩ*. Chữ "mà" nối hai vế tạo thành một nhận định hoàn chỉnh, bao quát trọn vẹn đặc trưng cảnh vật → khái quát đầy đủ nhất.
c) Phương án C — "một cảnh thanh bình, yên ả, phơn phớt chút tươi vui… ấm no, hạnh phúc": diễn tả sắc thái, không khí của cảnh (thanh bình, ấm no), thiên về cảm nhận cụ thể một phía, chưa nói tới chiều sâu kì vĩ → chưa khái quát đầy đủ.
d) Phương án D — "Chiều đã tà nhưng xóm thôn chưa đi vào hoàng hôn hẳn": chỉ tả một khoảnh khắc thời gian cụ thể (lúc chiều muộn), là chi tiết nhỏ, không phải nhận định khái quát → không đạt.
Kết luận: Chỉ có câu B vừa nêu được vẻ ngoài *giản dị, đạm bạc* vừa nêu được nội dung *lớn lao, kì vĩ* chứa đựng bên trong, nên là câu khái quát đầy đủ nhất đặc trưng cảnh vật của bài thơ.
→ Chọn đáp án B.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.