Sách giáo khoa Ngữ văn 10 Tập hai

Giải Câu 5 trang 126 SGK Ngữ văn 10

Củng cố, mở rộng   Gợi ý trả lời

Đề bài

Cả hai văn bản, theo những cách khác nhau, đều chứa đựng những gợi ý bổ ích về bước đường tương lai của chính chúng ta. Bạn có đồng tình với ý kiến này không? Vì sao?
(văn bản: Vật liệu thông minh; 80 năm nhìn lại... (Nguyễn Khắc Viện))

Gợi ý trả lời

Nêu quan điểm: Tôi đồng tình với ý kiến cho rằng cả hai văn bản *Vật liệu thông minh* và *80 năm nhìn lại...* của Nguyễn Khắc Viện, tuy viết về những đề tài khác nhau, đều chứa đựng những gợi ý bổ ích cho con đường tương lai của mỗi chúng ta.

a) Hai văn bản đi theo hai hướng khác nhau, nhưng đều hướng tới tương lai của con người:

- *Vật liệu thông minh* là văn bản thông tin khoa học, cung cấp hiểu biết về những loại vật liệu mới có khả năng tự cảm ứng, tự thích nghi, tự phục hồi... Qua đó, văn bản gợi mở về hướng phát triển của khoa học – công nghệ và cách con người sẽ sống, lao động, sáng tạo trong tương lai.
- *80 năm nhìn lại...* là văn bản mang tính tự thuật – chiêm nghiệm của một trí thức. Nguyễn Khắc Viện nhìn lại cả cuộc đời mình để rút ra bài học về lẽ sống, về cách lựa chọn, cống hiến và giữ gìn giá trị tinh thần.

b) Vì sao cả hai đều "gợi ý bổ ích về bước đường tương lai của chính chúng ta":

- *Vật liệu thông minh* giúp người đọc hình dung về tương lai vật chất, công nghệ – thế giới mà ta sắp bước vào, từ đó mỗi người biết chuẩn bị tri thức, kĩ năng để không bị bỏ lại phía sau.
- *80 năm nhìn lại...* lại gợi ý về tương lai tinh thần, nhân cách – cách sống có lí tưởng, có trách nhiệm, biết cân bằng và làm chủ bản thân. Đây là "bước đường" bên trong mà mỗi người phải tự đi.
- Như vậy, một văn bản soi sáng con đường bên ngoài (khoa học, điều kiện sống), một văn bản soi sáng con đường bên trong (lẽ sống, giá trị làm người). Kết hợp lại, chúng cho ta một hình dung khá trọn vẹn về tương lai: con người cần vừa làm chủ công nghệ, vừa làm chủ chính mình.

c) Liên hệ bản thân: Từ hai văn bản, tôi nhận ra rằng để chuẩn bị cho tương lai, tôi cần không ngừng học hỏi tri thức khoa học mới, đồng thời bồi đắp đời sống tinh thần, xác định lí tưởng và cách sống có ý nghĩa. Đó chính là những gợi ý bổ ích mà hai văn bản đem lại.

Kết luận: Chính vì mỗi văn bản, theo cách riêng, đều đặt ra những câu hỏi và bài học thiết thực cho đời sống – công việc – nhân cách của mỗi người, nên ý kiến trên là xác đáng và tôi hoàn toàn đồng tình.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.