Giải Luyện tập trang 50 SGK Lịch sử và Địa lí 9

Gợi ý trả lời

Bảng tóm tắt tình hình Liên Xô và các nước Đông Âu (1945 – 1991)

a) Chính trị

- *Liên Xô:* Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, Liên Xô là cường quốc đứng đầu hệ thống xã hội chủ nghĩa, giữ vai trò trụ cột trong việc giữ gìn hoà bình thế giới và ủng hộ phong trào giải phóng dân tộc. Tuy nhiên, từ nửa sau những năm 80 của thế kỉ XX, công cuộc cải tổ mắc nhiều sai lầm khiến tình hình chính trị khủng hoảng; tháng 12 - 1991, Liên Xô tan rã.

- *Các nước Đông Âu:* Từ năm 1945 đến 1949, với sự giúp đỡ của Liên Xô, các nhà nước dân chủ nhân dân ra đời và đi lên xây dựng chủ nghĩa xã hội. Cuối những năm 80, các nước lâm vào khủng hoảng chính trị; đến năm 1989 - 1991, chế độ xã hội chủ nghĩa ở Đông Âu sụp đổ.

b) Kinh tế

- *Liên Xô:* Nhanh chóng hàn gắn vết thương chiến tranh, khôi phục và phát triển kinh tế; trở thành cường quốc công nghiệp đứng thứ hai thế giới, đi đầu trong nhiều ngành khoa học - kĩ thuật (mở đầu kỉ nguyên chinh phục vũ trụ). Về sau kinh tế trì trệ, khủng hoảng do mô hình kế hoạch hoá tập trung quan liêu, bao cấp bộc lộ hạn chế.

- *Các nước Đông Âu:* Xây dựng cơ sở vật chất của chủ nghĩa xã hội, từ những nước nông nghiệp lạc hậu trở thành các nước công - nông nghiệp. Tuy nhiên mô hình kinh tế tập trung, bao cấp cũng dẫn đến trì trệ và khủng hoảng vào cuối những năm 80.

c) Xã hội và văn hoá

- *Liên Xô:* Đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân được nâng cao; trình độ học vấn của người dân không ngừng được nâng lên; đạt nhiều thành tựu lớn về khoa học, giáo dục, văn hoá. Về sau xã hội nảy sinh nhiều khó khăn, mâu thuẫn.

- *Các nước Đông Âu:* Đời sống nhân dân được cải thiện, giáo dục và văn hoá có bước phát triển. Đến cuối những năm 80, đời sống xã hội gặp nhiều khó khăn, lòng tin vào chế độ giảm sút, góp phần dẫn tới sự sụp đổ của chế độ xã hội chủ nghĩa.