Giải Vận dụng trang 50 SGK Lịch sử và Địa lí 9
Đề bài
Sưu tầm và sử dụng tài liệu từ sách, tạp chí và internet, giới thiệu một số thành tựu tiêu biểu về chính trị, kinh tế, xã hội, văn hoá của Liên Xô hoặc một nước Đông Âu từ sau năm 1945.
Gợi ý trả lời
Lựa chọn giới thiệu: Liên Xô (từ năm 1945 đến giữa những năm 1970 — thời kì phát triển mạnh mẽ nhất).
*Nguồn tài liệu tham khảo:* SGK Lịch sử và Địa lí 9 (bộ Kết nối tri thức), các bài viết trên tạp chí *Nghiên cứu Lịch sử*, và tư liệu trên internet (trang Bách khoa toàn thư, các bài về lịch sử thế giới hiện đại). Dưới đây là phần giới thiệu một số thành tựu tiêu biểu trên các lĩnh vực:
a) Thành tựu về chính trị
- Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, Liên Xô giữ vững và củng cố được chính quyền Xô viết, trở thành chỗ dựa cho phong trào cách mạng và hoà bình thế giới.
- Liên Xô là một trong năm nước Uỷ viên thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, có vai trò và vị thế quốc tế to lớn.
- Liên Xô tích cực ủng hộ phong trào giải phóng dân tộc ở châu Á, châu Phi và Mỹ La-tinh, góp phần làm sụp đổ hệ thống thuộc địa của chủ nghĩa đế quốc.
b) Thành tựu về kinh tế
- Chỉ trong thời gian ngắn (hoàn thành kế hoạch 5 năm 1946 – 1950 trước thời hạn), Liên Xô đã khôi phục được nền kinh tế bị chiến tranh tàn phá nặng nề.
- Đến đầu những năm 70 của thế kỉ XX, Liên Xô trở thành cường quốc công nghiệp đứng thứ hai thế giới (sau Mỹ), chiếm khoảng $20\%$ sản lượng công nghiệp toàn thế giới.
- Liên Xô đi đầu trong nhiều ngành công nghiệp quan trọng như công nghiệp vũ trụ, công nghiệp điện hạt nhân (năm 1954 xây dựng nhà máy điện nguyên tử đầu tiên trên thế giới).
c) Thành tựu về khoa học – kĩ thuật (gắn với kinh tế và văn hoá)
- Năm 1949, Liên Xô chế tạo thành công bom nguyên tử, phá thế độc quyền vũ khí hạt nhân của Mỹ.
- Năm 1957, Liên Xô phóng thành công vệ tinh nhân tạo đầu tiên của Trái Đất, mở đầu kỉ nguyên chinh phục vũ trụ của loài người.
- Năm 1961, Liên Xô phóng con tàu *Phương Đông* đưa nhà du hành I. Ga-ga-rin bay vòng quanh Trái Đất — con người đầu tiên bay vào vũ trụ.
d) Thành tựu về xã hội và văn hoá
- Đời sống nhân dân được cải thiện: Liên Xô thực hiện chế độ giáo dục phổ thông bắt buộc, chữa bệnh miễn phí, bảo đảm việc làm và các chính sách phúc lợi xã hội.
- Trình độ học vấn của người dân được nâng cao; Liên Xô có nền khoa học, văn học, nghệ thuật phát triển, nhiều nhà khoa học, nhà văn đạt giải thưởng quốc tế.
Kết luận: Những thành tựu to lớn trên các lĩnh vực chính trị, kinh tế, khoa học – kĩ thuật, xã hội và văn hoá đã khẳng định vị thế cường quốc của Liên Xô, có ảnh hưởng sâu rộng đến tình hình thế giới nửa sau thế kỉ XX và cổ vũ mạnh mẽ phong trào cách mạng thế giới, trong đó có Việt Nam.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.