Giải Câu hỏi 1 trang 50 SGK Lịch sử và Địa lí 9

Gợi ý trả lời

Nét nổi bật về xã hội và văn hoá của các nước Đông Âu (1945 – 1991)

a) Về xã hội

- Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, các nước Đông Âu tiến hành xây dựng chế độ xã hội chủ nghĩa, từng bước xoá bỏ chế độ người bóc lột người.
- Cơ cấu xã hội thay đổi: giai cấp công nhân và nông dân tập thể trở thành lực lượng chủ yếu; sự phân hoá giàu – nghèo được thu hẹp.
- Nhà nước thực hiện nhiều chính sách phúc lợi, bảo đảm việc làm, chăm sóc y tế và giáo dục cho người dân, nhờ đó đời sống nhân dân nhìn chung ổn định và được cải thiện so với trước chiến tranh.
- Tuy nhiên, từ cuối những năm 70 đến những năm 80 của thế kỉ XX, kinh tế trì trệ kéo theo khủng hoảng xã hội: đời sống khó khăn, lòng tin của nhân dân giảm sút, dẫn tới những biến động chính trị – xã hội và sự sụp đổ của chế độ xã hội chủ nghĩa ở Đông Âu (1989 – 1991).

b) Về văn hoá

- Sự nghiệp giáo dục được coi trọng và phát triển mạnh: thanh toán nạn mù chữ, phổ cập giáo dục, mở rộng hệ thống trường học và đào tạo đội ngũ trí thức mới.
- Khoa học – kĩ thuật được đẩy mạnh, góp phần phục vụ công cuộc xây dựng đất nước.
- Văn học, nghệ thuật phát triển theo định hướng xã hội chủ nghĩa, hướng tới phục vụ đông đảo quần chúng nhân dân; nhiều giá trị văn hoá truyền thống của các dân tộc được bảo tồn và phát huy.

Nhận xét: Trong giai đoạn 1945 – 1991, các nước Đông Âu đạt được nhiều thành tựu về xã hội và văn hoá (phúc lợi, giáo dục, xoá mù chữ, nâng cao đời sống), nhưng cuối giai đoạn lâm vào khủng hoảng, góp phần dẫn đến sự tan rã của chế độ xã hội chủ nghĩa.