Giải Câu hỏi trang 41 SGK Lịch sử và Địa lí 9
Đề bài
NGỮ LIỆU: Tư liệu 3. Trong bản Tuyên ngôn Độc lập có đoạn: “Nước Việt Nam có quyền hưởng tự do và độc lập, và sự thực đã thành một nước tự do và độc lập. Toàn thể dân tộc Việt Nam quyết đem tất cả tinh thần và lực lượng, tính mệnh và của cải để giữ vững quyền tự do và độc lập ấy”.
(Hồ Chí Minh: Toàn tập, Tập 4, NXB Chính trị quốc gia, 2011, tr. 3)
1. Nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà ra đời như thế nào?
2. Khai thác tư liệu 3 và hãy xác định nội dung chính của tư liệu.
Gợi ý trả lời
1. Nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà ra đời như thế nào?
a) Thời cơ và quá trình giành chính quyền:
- Sau khi Cách mạng tháng Tám năm 1945 thành công, chính quyền trong cả nước đã về tay nhân dân. Ngày 25/8/1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng Trung ương Đảng và Uỷ ban Dân tộc giải phóng từ Tân Trào về đến Hà Nội.
- Uỷ ban Dân tộc giải phóng Việt Nam được cải tổ thành Chính phủ lâm thời nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà.
b) Sự ra đời của nhà nước:
- Ngày 2/9/1945, tại Quảng trường Ba Đình (Hà Nội), trước hàng chục vạn nhân dân, Chủ tịch Hồ Chí Minh thay mặt Chính phủ lâm thời đọc bản Tuyên ngôn Độc lập, trịnh trọng tuyên bố với toàn thể quốc dân và thế giới: nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà ra đời.
- Bản Tuyên ngôn Độc lập khẳng định quyền tự do, độc lập của dân tộc Việt Nam và quyết tâm bảo vệ nền độc lập ấy. Đây là nhà nước công nông đầu tiên ở Đông Nam Á, đánh dấu thắng lợi của Cách mạng tháng Tám, mở ra kỉ nguyên mới cho dân tộc: kỉ nguyên độc lập, tự do.
2. Khai thác tư liệu 3 và xác định nội dung chính của tư liệu.
a) Khai thác tư liệu:
- Tư liệu 3 là một đoạn trích trong bản Tuyên ngôn Độc lập do Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc ngày 2/9/1945.
- Đoạn trích gồm hai ý: (1) khẳng định quyền và sự thật về nền tự do, độc lập của Việt Nam; (2) nêu quyết tâm của toàn thể dân tộc trong việc giữ vững nền tự do, độc lập đó.
b) Nội dung chính của tư liệu:
- Khẳng định nền độc lập, tự do của dân tộc Việt Nam: “Nước Việt Nam có quyền hưởng tự do và độc lập, và sự thực đã thành một nước tự do và độc lập.” Đây vừa là quyền chính đáng, vừa là một thực tế đã được tạo lập bằng thắng lợi của Cách mạng tháng Tám.
- Thể hiện ý chí, quyết tâm bảo vệ nền độc lập, tự do: toàn thể dân tộc Việt Nam quyết đem tất cả tinh thần, lực lượng, tính mệnh và của cải để giữ vững quyền tự do và độc lập ấy.
→ Như vậy, nội dung chính của tư liệu là lời tuyên bố khẳng định quyền độc lập, tự do của dân tộc Việt Nam và quyết tâm của toàn dân tộc trong việc giữ vững, bảo vệ nền độc lập, tự do đó.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.