Giải Câu hỏi trang 57 SGK Giáo dục kinh tế và pháp luật 12

Gợi ý trả lời

1/ Những nội dung cần thực hiện để xây dựng kế hoạch quản lí thu, chi trong gia đình và lí do:

Để xây dựng được một kế hoạch quản lí thu, chi trong gia đình, cần thực hiện lần lượt các nội dung sau:

a) Xác định mục tiêu tài chính và thời hạn thực hiện của gia đình.
Trước hết phải xác định rõ gia đình mong muốn đạt được điều gì về mặt tài chính (ví dụ: tiết kiệm một khoản tiền, mua sắm tài sản, dự phòng cho học tập, khám chữa bệnh, trả nợ…) và khoảng thời gian để đạt được (ngắn hạn, trung hạn hay dài hạn).
*Vì sao:* Mục tiêu tài chính chính là định hướng cho toàn bộ hoạt động thu, chi; giúp cả gia đình biết mình đang hướng tới đâu, từ đó phân bổ và sử dụng tiền hợp lí, tránh chi tiêu tùy tiện.

b) Xác định (thống kê) các nguồn thu nhập của gia đình.
Liệt kê đầy đủ các khoản thu nhập thường xuyên và không thường xuyên (tiền lương, tiền công, thu nhập từ kinh doanh, cho thuê tài sản, lãi tiết kiệm…).
*Vì sao:* Phải biết rõ "có bao nhiêu tiền" thì mới có căn cứ để cân đối và quyết định mức chi tiêu phù hợp, không chi vượt quá khả năng.

c) Thống kê, phân loại các khoản chi tiêu và phân bổ tài chính cho từng khoản chi.
Xác định các khoản chi thiết yếu (ăn uống, điện, nước, học tập, đi lại…), các khoản chi cần thiết nhưng có thể linh hoạt, các khoản chi phát sinh, đồng thời dành một phần cho tiết kiệm và dự phòng rủi ro. Trên cơ sở đó phân bổ số tiền hợp lí cho từng khoản.
*Vì sao:* Việc phân loại và phân bổ giúp gia đình ưu tiên các nhu cầu thiết yếu, cắt giảm những khoản chưa cần thiết, bảo đảm cân đối giữa thu và chi, đồng thời luôn có khoản tiết kiệm, dự phòng.

d) Thực hiện kế hoạch thu, chi theo đúng mục tiêu đã đề ra.
Tuân thủ việc chi tiêu theo kế hoạch, ghi chép các khoản thu – chi và tiết kiệm đều đặn.
*Vì sao:* Kế hoạch chỉ có ý nghĩa khi được thực hiện nghiêm túc; việc ghi chép giúp theo dõi, kiểm soát dòng tiền và tạo thói quen chi tiêu có kỉ luật.

e) Kiểm tra, đánh giá và điều chỉnh kế hoạch khi cần thiết.
Định kì rà soát lại việc thu, chi so với kế hoạch, đánh giá kết quả đạt được và điều chỉnh cho phù hợp với tình hình thực tế.
*Vì sao:* Thu nhập và nhu cầu chi tiêu của gia đình có thể thay đổi; việc kiểm tra, điều chỉnh giúp kế hoạch luôn sát thực tế, khắc phục kịp thời những bất hợp lí và bảo đảm đạt được mục tiêu tài chính đã đề ra.

2/ Xây dựng kế hoạch quản lí thu, chi trong gia đình và thuyết trình (bài làm tham khảo):

*Đây là câu hỏi thực hành, mang tính liên hệ bản thân. Dưới đây là một kế hoạch tham khảo cho gia đình 4 người với tổng thu nhập giả định 20 triệu đồng/tháng; em có thể điều chỉnh theo thực tế gia đình mình.*

Bước 1. Mục tiêu tài chính: Tiết kiệm 36 triệu đồng trong 12 tháng (3 triệu đồng/tháng) để dự phòng cho việc học của các con và các tình huống phát sinh.

Bước 2. Xác định nguồn thu nhập (mỗi tháng):
- Lương bố: 11 triệu đồng.
- Lương mẹ: 9 triệu đồng.
- Tổng thu nhập: 20 triệu đồng.

Bước 3. Phân bổ các khoản chi (mỗi tháng):
- Chi thiết yếu (ăn uống, điện, nước, gas…): 8 triệu đồng.
- Học tập của các con: 3 triệu đồng.
- Đi lại, xăng xe: 1,5 triệu đồng.
- Hiếu hỉ, giao tiếp xã hội: 1,5 triệu đồng.
- Dự phòng phát sinh (ốm đau, sửa chữa…): 2 triệu đồng.
- Tiết kiệm: 4 triệu đồng (lớn hơn mục tiêu 3 triệu để có dư).
- Tổng chi + tiết kiệm: 8 + 3 + 1,5 + 1,5 + 2 + 4 = 20 triệu đồng (cân đối đúng bằng tổng thu).

Bước 4. Thực hiện: Chi tiêu đúng theo các khoản đã phân bổ; ghi chép thu – chi hằng ngày vào sổ hoặc ứng dụng điện thoại; chuyển ngay 4 triệu đồng vào tài khoản tiết kiệm đầu mỗi tháng.

Bước 5. Kiểm tra, điều chỉnh: Cuối mỗi tháng tổng kết lại; nếu khoản nào chi vượt thì tháng sau tiết giảm, nếu có khoản dư thì bổ sung vào tiết kiệm. Sau 12 tháng, gia đình đạt được 48 triệu đồng tiết kiệm, vượt mục tiêu đề ra.

*Thuyết trình:* Khi trình bày, em nêu rõ mục tiêu của gia đình, các nguồn thu, cách phân chia chi tiêu hợp lí (ưu tiên khoản thiết yếu, luôn dành phần tiết kiệm và dự phòng), cách cả nhà cùng thực hiện và theo dõi, kết quả đạt được và ý nghĩa của việc quản lí thu, chi: giúp gia đình chủ động về tài chính, sống cân đối, tiết kiệm và ổn định cuộc sống.