Giải Câu hỏi trang 54 SGK Giáo dục kinh tế và pháp luật 12
Đề bài
NGỮ LIỆU: Thu nhập gia đình là các khoản có thể đến từ sự đóng góp của các thành viên trong gia đình như: tiền lương, tiền công, các khoản thu nhập khác từ hoạt động có thu của gia đình như lợi tức từ tiền gửi ngân hàng, lợi nhuận từ hoạt động sản xuất kinh doanh,...
Thu nhập của gia đình dùng để thoả mãn nhu cầu vật chất và tinh thần của tất cả các thành viên trong gia đình và tiết kiệm để bảo đảm các mục tiêu tài chính trong tương lai. Quản lí thu nhập trong gia đình là quá trình xác định, theo dõi và tối ưu hoá các nguồn thu nhập nhằm đảm bảo được các mục tiêu tài chính.
Thông tin 2
Chi tiêu trong gia đình là các khoản chi phí nhằm đáp ứng nhu cầu vật chất, tinh thần cho các thành viên trong gia đình từ các nguồn thu nhập của gia đình. Các khoản chi tiêu này bao gồm: chi phí ăn, mặc, ở, đi lại, giao tiếp xã hội, học tập, giải trí,... của các thành viên trong gia đình.
Quản lí chi tiêu trong gia đình là quá trình quản lí các khoản chi tiêu của mọi thành viên trong gia đình dựa vào thu nhập một cách hợp lí, hiệu quả để đạt được mục tiêu đã đề ra.
Trong thực tế, có nhiều thói quen chi tiêu khác nhau trong các gia đình như: Chỉ mua khi thực sự cần thiết; Tiết kiệm điện, nước; Bàn bạc, thống nhất trước khi chi tiêu giữa các thành viên trong gia đình; Chi tiêu tuỳ hứng theo cảm xúc; Chi tiêu hết thu nhập không có quỹ dự phòng;....
1/ Từ các thông tin trên, em hãy cho biết thế nào là quản lí thu, chi trong gia đình.
2/ Qua thông tin 2, em hãy đánh giá thói quen chi tiêu nào tích cực và thói quen chi tiêu nào chưa tích cực. Vì sao?
3/ Em hãy cho biết những thói quen chi tiêu không tích cực sẽ ảnh hưởng như thế nào tới đời sống gia đình.
Gợi ý trả lời
1/ Thế nào là quản lí thu, chi trong gia đình
- Quản lí thu nhập trong gia đình là quá trình xác định, theo dõi và tối ưu hoá các nguồn thu nhập (tiền lương, tiền công, lợi tức từ tiền gửi ngân hàng, lợi nhuận từ hoạt động sản xuất kinh doanh,...) nhằm đảm bảo thực hiện được các mục tiêu tài chính của gia đình.
- Quản lí chi tiêu trong gia đình là quá trình quản lí các khoản chi tiêu của mọi thành viên trong gia đình dựa vào thu nhập một cách hợp lí, hiệu quả để đáp ứng nhu cầu vật chất, tinh thần và đạt được mục tiêu đã đề ra.
→ Như vậy, quản lí thu, chi trong gia đình là việc xác định, theo dõi, cân đối giữa các nguồn thu nhập và các khoản chi tiêu một cách hợp lí, hiệu quả nhằm thoả mãn nhu cầu vật chất, tinh thần của các thành viên, đồng thời tiết kiệm để bảo đảm các mục tiêu tài chính trong hiện tại và tương lai.
2/ Đánh giá các thói quen chi tiêu
a) Thói quen chi tiêu tích cực:
- *Chỉ mua khi thực sự cần thiết:* giúp tránh lãng phí, mua sắm những thứ không cần thiết, cân đối được thu – chi.
- *Tiết kiệm điện, nước:* giúp giảm bớt chi phí sinh hoạt, hình thành lối sống tiết kiệm, bảo vệ môi trường.
- *Bàn bạc, thống nhất trước khi chi tiêu giữa các thành viên trong gia đình:* giúp các khoản chi được cân nhắc kĩ, hợp lí, tạo sự đồng thuận và gắn kết giữa các thành viên.
b) Thói quen chi tiêu chưa tích cực:
- *Chi tiêu tuỳ hứng theo cảm xúc:* dễ dẫn đến mua sắm vượt quá khả năng, lãng phí, không kiểm soát được các khoản chi.
- *Chi tiêu hết thu nhập, không có quỹ dự phòng:* khiến gia đình bị động, không có khoản tích luỹ để ứng phó khi gặp rủi ro, ốm đau, biến cố hoặc thực hiện các mục tiêu lâu dài.
→ Vì sao: Các thói quen tích cực giúp sử dụng thu nhập hợp lí, tiết kiệm, có kế hoạch và đạt được mục tiêu tài chính; còn các thói quen chưa tích cực làm mất cân đối thu – chi, gây lãng phí và khiến gia đình không có sự chuẩn bị cho tương lai.
3/ Ảnh hưởng của những thói quen chi tiêu không tích cực tới đời sống gia đình
Những thói quen chi tiêu không tích cực (chi tiêu tuỳ hứng theo cảm xúc, chi tiêu hết thu nhập, không có quỹ dự phòng,...) sẽ:
- Làm mất cân đối giữa thu nhập và chi tiêu, dẫn đến thiếu hụt, thậm chí nợ nần.
- Gây lãng phí tiền bạc, không tích luỹ được khoản tiết kiệm.
- Khiến gia đình bị động, khó khăn khi gặp rủi ro, ốm đau, thất nghiệp hoặc các tình huống bất ngờ.
- Không thực hiện được các mục tiêu tài chính trong tương lai (mua sắm lớn, học tập, đầu tư,...).
- Dễ nảy sinh mâu thuẫn, căng thẳng giữa các thành viên, ảnh hưởng đến sự hoà thuận, hạnh phúc và chất lượng cuộc sống của gia đình.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.