Giải Thí nghiệm 1 trang 36 SGK Khoa học tự nhiên 9
Đề bài
Thí nghiệm 1: Tìm hiểu hiện tượng tán sắc ánh sáng
Chuẩn bị:
– Lăng kính gắn trên giá (1);
– Đèn chiếu ánh sáng trắng có khe hẹp (2);
– Màn hứng chùm sáng (3);
– Nguồn điện và dây nối (4);
– Tấm kính lọc sắc màu đỏ và tấm kính lọc sắc màu tím (5).
Tiến hành:
– Bố trí thí nghiệm như Hình 7.4.
– Chiếu chùm ánh sáng trắng từ đèn vào mặt bên của lăng kính, dùng màn chắn dịch chuyển phía sau lăng kính để hứng vệt sáng trên màn.
Thực hiện các yêu cầu và trả lời câu hỏi sau:
1. Mô tả đường đi của tia sáng qua lăng kính mà em quan sát được.
2. Viết ra thứ tự các màu xuất hiện trên màn.
3. Những màu sắc khác nhau cho biết điều gì về thành phần của chùm ánh sáng chiếu tới?
Mô tả hình bằng lời
Hình 7.4: Bố trí thí nghiệm hiện tượng tán sắc ánh sáng, gồm (1) lăng kính gắn trên giá, (2) đèn chiếu ánh sáng trắng có khe hẹp, (3) màn hứng chùm sáng, (4) nguồn điện và dây nối, (5) tấm kính lọc sắc màu đỏ và tấm kính lọc sắc màu tím; các thiết bị đặt trên băng quang học, đèn và lăng kính đặt thẳng hàng, màn đặt phía sau lăng kính.
Lời giải
1. Mô tả đường đi của tia sáng qua lăng kính
Chùm ánh sáng trắng hẹp từ đèn chiếu tới mặt bên của lăng kính thì bị khúc xạ (lệch về phía đáy của lăng kính). Sau khi đi qua lăng kính, chùm sáng không còn là một vệt sáng trắng nữa mà bị tách ra thành một dải nhiều màu sắc. Trên màn hứng ta quan sát được một dải màu biến thiên liên tục từ màu đỏ đến màu tím, trong đó tia màu đỏ bị lệch ít nhất còn tia màu tím bị lệch nhiều nhất (về phía đáy lăng kính). Hiện tượng này gọi là hiện tượng tán sắc ánh sáng.
2. Thứ tự các màu xuất hiện trên màn
Dải màu thu được trên màn có thứ tự (theo chiều lệch tăng dần) là:
đỏ – cam – vàng – lục – lam – chàm – tím.
3. Những màu sắc khác nhau cho biết điều gì về thành phần của chùm ánh sáng chiếu tới
Việc chùm ánh sáng trắng sau khi qua lăng kính bị tách thành nhiều màu khác nhau cho biết: ánh sáng trắng không phải là ánh sáng đơn sắc mà là hỗn hợp của nhiều ánh sáng màu khác nhau (từ đỏ đến tím). Lăng kính làm lệch các ánh sáng màu khác nhau với những góc lệch khác nhau nên đã tách các thành phần màu đó ra khỏi nhau.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.