Sách giáo khoa Khoa học tự nhiên 9

Giải Thí nghiệm 2 trang 37 SGK Khoa học tự nhiên 9

Bài 7. Lăng kính   Đã kiểm chéo

Đề bài

Chuẩn bị: Dụng cụ thí nghiệm như thí nghiệm 1.
Tiến hành:
– Bố trí thí nghiệm như Hình 7.4.
– Chiếu ánh sáng trắng từ đèn vào mặt bên của lăng kính.
– Lần lượt dùng kính lọc sắc màu đỏ và màu tím chắn vào khe hẹp của nguồn sáng.
– Dùng màn chắn dịch chuyển phía sau lăng kính để hứng vệt sáng trên màn.
Trả lời câu hỏi và thực hiện yêu cầu sau:
1. Khi chiếu ánh sáng qua tấm kính lọc sắc đến mặt bên lăng kính, ánh sáng có bị tách thành nhiều màu không?
2. So sánh góc lệch của tia sáng màu đỏ và màu tím.

Lời giải

Phân tích thí nghiệm: Tấm kính lọc sắc chỉ cho một màu ánh sáng đi qua, nên khi dùng kính lọc đỏ ta được chùm sáng đỏ, dùng kính lọc tím ta được chùm sáng tím. Mỗi chùm này là ánh sáng đơn sắc (chỉ gồm một màu).

1. Khi chiếu ánh sáng đã qua tấm kính lọc sắc đến mặt bên của lăng kính, trên màn ta chỉ thu được một vệt sáng có cùng màu với kính lọc (đỏ thì vệt đỏ, tím thì vệt tím).

→ Ánh sáng không bị tách thành nhiều màu. Lăng kính chỉ làm tia sáng đơn sắc bị lệch (đổi phương) về phía đáy lăng kính chứ không phân tích được nó thành các màu khác. Điều này cho thấy ánh sáng đơn sắc không bị tán sắc khi đi qua lăng kính.

2. So sánh góc lệch:
- Khi chắn bằng kính lọc đỏ, vệt sáng đỏ trên màn lệch về phía đáy lăng kính một góc nhất định.
- Khi chắn bằng kính lọc tím, vệt sáng tím lệch về phía đáy lăng kính nhiều hơn.

→ Với cùng một lăng kính và cùng góc tới, góc lệch của tia sáng màu tím lớn hơn góc lệch của tia sáng màu đỏ. Đây cũng chính là lí do trong Thí nghiệm 1, khi chiếu ánh sáng trắng qua lăng kính thì tia tím bị lệch nhiều nhất còn tia đỏ bị lệch ít nhất, tạo thành dải màu (quang phổ).

Đáp số

Ánh sáng không bị tách thành nhiều màu; chỉ thu được một vệt sáng cùng màu với kính lọc (ánh sáng đơn sắc không bị tán sắc, chỉ bị lệch phương)Góc lệch của tia tím lớn hơn góc lệch của tia đỏ

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.