Giải Hoạt động trang 68 SGK Khoa học tự nhiên 8
Đề bài
Hãy thảo luận nhóm và thực hiện nhiệm vụ sau:
1. Mô tả và giải thích các hiện tượng trong thí nghiệm ở Hình 16.4a và Hình 16.4b.
Hình 16.4a: một bình tam giác (bình nón) đựng chất lỏng, nút bình có cắm nhiều ống thủy tinh. Khi thổi không khí vào ống (1), các ống (2), (3), (4) cắm trong bình cho thấy mực chất lỏng thay đổi do áp suất được truyền đi. Hình 16.4b: một bình cầu bằng thủy tinh có khoan nhiều lỗ nhỏ khắp bề mặt, đựng đầy nước, phía trên có pit-tông. Khi ấn pit-tông xuống, nước phun ra thành nhiều tia theo mọi hướng từ tất cả các lỗ.
Lời giải
Phân tích chung: Cả hai thí nghiệm ở Hình 16.4a và Hình 16.4b đều minh họa một đặc điểm quan trọng của áp suất chất lỏng (và chất khí): *chất lỏng gây áp suất theo mọi phương* và *áp suất tác dụng lên chất lỏng được truyền đi nguyên vẹn theo mọi hướng*.
a) Hình 16.4a (bình nón có nút cắm nhiều ống thủy tinh):
- Mô tả hiện tượng: Khi thổi không khí vào ống (1), mực chất lỏng trong các ống (2), (3), (4) cắm ở những vị trí khác nhau trên bình đều dâng lên (thay đổi).
- Giải thích: Khi thổi vào ống (1), ta làm tăng áp suất của không khí (và chất lỏng) bên trong bình. Áp suất tăng thêm này được chất lỏng truyền đi *nguyên vẹn theo mọi hướng* đến mọi điểm trong bình. Vì vậy áp suất tác dụng lên mặt chất lỏng ở chân các ống (2), (3), (4) đều tăng như nhau, đẩy chất lỏng trong các ống này dâng lên. Điều đó chứng tỏ áp suất tác dụng vào chất lỏng được truyền đi theo mọi phương.
b) Hình 16.4b (bình cầu khoan nhiều lỗ nhỏ, đựng đầy nước, có pit-tông):
- Mô tả hiện tượng: Khi ấn pit-tông xuống, nước phun ra thành nhiều tia qua tất cả các lỗ nhỏ, theo mọi hướng (lên, xuống, sang ngang) chứ không chỉ theo một hướng.
- Giải thích: Khi ấn pit-tông, ta tác dụng lên nước một áp suất. Áp suất này được nước truyền đi *nguyên vẹn theo mọi hướng* tới thành bình. Tại mỗi lỗ nhỏ, nước bị áp suất đẩy ra ngoài theo phương vuông góc với thành bình ở chỗ đó, nên các tia nước phun ra theo đủ mọi hướng. Hiện tượng này cho thấy chất lỏng gây áp suất theo mọi phương và áp suất được truyền đi theo mọi hướng trong lòng chất lỏng.
Kết luận: Hai thí nghiệm cùng chứng tỏ: chất lỏng gây ra áp suất theo mọi phương lên thành bình, đáy bình và các vật ở trong lòng nó; và áp suất tác dụng lên chất lỏng đựng trong bình kín được truyền đi nguyên vẹn theo mọi hướng.
Đáp số
Lưu ý: đề có thể thiếu phần cuối (chạy sang trang)
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.