Giải Câu hỏi 2 trang 69 SGK Khoa học tự nhiên 8
Đề bài
Hình 16.5 vẽ sơ đồ nguyên lí máy nén thuỷ lực. Hãy vận dụng tính chất truyền nguyên vẹn áp suất theo mọi hướng của chất lỏng để giải thích tại sao khi người tác dụng một lực nhỏ vào pit-tông nhỏ lại nâng được ô tô đặt trên pit-tông lớn.
Sơ đồ nguyên lí máy nén thuỷ lực gồm hai pit-tông đặt trong hai nhánh của một bình chứa chất lỏng (màu xanh) thông nhau ở phía dưới. Nhánh bên trái là pit-tông nhỏ (tiết diện nhỏ), có một người đứng tác dụng một lực nhỏ đẩy pit-tông nhỏ đi xuống. Nhánh bên phải là pit-tông lớn (tiết diện lớn) đang đỡ một chiếc ô tô ở phía trên; mũi tên hướng lên cho thấy pit-tông lớn nâng ô tô lên. Chất lỏng truyền áp suất từ pit-tông nhỏ sang pit-tông lớn.
Lời giải
Giải thích nguyên lí nâng ô tô của máy nén thuỷ lực:
Khi người tác dụng một lực nhỏ lên pit-tông nhỏ có diện tích , pit-tông nhỏ ép lên chất lỏng ngay dưới nó và gây ra một áp suất:
Theo tính chất truyền nguyên vẹn áp suất theo mọi hướng của chất lỏng, áp suất này được chất lỏng truyền đi nguyên vẹn tới mọi điểm trong lòng nó, kể cả mặt dưới của pit-tông lớn có diện tích .
Do đó chất lỏng tác dụng lên pit-tông lớn một lực nâng:
Vì pit-tông lớn có diện tích lớn hơn rất nhiều lần diện tích của pit-tông nhỏ nên tỉ số rất lớn, suy ra:
Kết luận: Lực ở pit-tông lớn lớn hơn lực ở pit-tông nhỏ đúng bằng số lần diện tích lớn hơn diện tích . Nhờ vậy, chỉ cần tác dụng một lực nhỏ vào pit-tông nhỏ, máy nén thuỷ lực tạo ra được một lực rất lớn ở pit-tông lớn, đủ sức nâng được chiếc ô tô đặt trên pit-tông lớn.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.