Giải Luyện tập 2 trang 53 SGK Giáo dục công dân 9
Đề bài
Theo em, các chủ thể sau đây vi phạm quy định của pháp luật về quyền tự do kinh doanh hay nghĩa vụ nộp thuế? Các hành vi vi phạm đó có thể dẫn đến những hậu quả gì?
a) Ông M thành lập công ty tài chính nhưng lại tuyển dụng nhiều nhân viên để thực hiện các hoạt động đòi nợ thuê.
b) Giám đốc doanh nghiệp A chỉ đạo nhân viên mua hoá đơn nâng khống chi phí đầu vào để giảm tiền thuế thu nhập phải đóng.
c) Bà H mua hoá chất cấm về sản xuất, chế biến thực phẩm.
d) Anh T nhờ người thân đứng tên để chia nhỏ doanh thu bán hàng nhằm nộp thuế ít hơn.
e) Giám đốc C tìm cách trì hoãn việc nộp thuế của doanh nghiệp mình.
g) Chị G sản xuất, buôn bán nhiều loại thuốc chữa bệnh dù chưa được cơ quan chức năng kiểm nghiệm, cấp phép.
Gợi ý trả lời
a) Ông M thành lập công ty tài chính nhưng lại tuyển nhân viên để thực hiện hoạt động đòi nợ thuê.
- Loại vi phạm: Vi phạm quyền tự do kinh doanh. Theo pháp luật, *kinh doanh dịch vụ đòi nợ (thuê)* là ngành, nghề bị cấm đầu tư kinh doanh; công dân chỉ được tự do kinh doanh trong những ngành, nghề mà pháp luật không cấm.
- Hậu quả có thể dẫn đến: bị xử phạt vi phạm hành chính, buộc chấm dứt hoạt động, thu hồi giấy phép/giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh; người vi phạm có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự; gây mất an ninh, trật tự xã hội.
b) Giám đốc doanh nghiệp A chỉ đạo mua hoá đơn nâng khống chi phí đầu vào để giảm tiền thuế thu nhập phải đóng.
- Loại vi phạm: Vi phạm nghĩa vụ nộp thuế (đây là hành vi trốn thuế, gian lận thuế bằng cách dùng hoá đơn không hợp pháp để khai khống chi phí).
- Hậu quả có thể dẫn đến: bị truy thu số thuế đã trốn, bị xử phạt và nộp tiền chậm nộp; nếu số tiền lớn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội trốn thuế; làm thất thu ngân sách nhà nước, mất uy tín doanh nghiệp.
c) Bà H mua hoá chất cấm về sản xuất, chế biến thực phẩm.
- Loại vi phạm: Vi phạm quyền tự do kinh doanh (vi phạm quy định về điều kiện kinh doanh và an toàn thực phẩm — sử dụng nguyên liệu, hoá chất bị cấm trong sản xuất, chế biến thực phẩm).
- Hậu quả có thể dẫn đến: gây nguy hại nghiêm trọng đến sức khoẻ, tính mạng người tiêu dùng; bị xử phạt vi phạm hành chính, đình chỉ hoạt động, tịch thu hàng hoá; có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
d) Anh T nhờ người thân đứng tên để chia nhỏ doanh thu bán hàng nhằm nộp thuế ít hơn.
- Loại vi phạm: Vi phạm nghĩa vụ nộp thuế (hành vi trốn thuế bằng cách chia nhỏ, kê khai không trung thực doanh thu để hưởng mức thuế thấp hơn).
- Hậu quả có thể dẫn đến: bị truy thu thuế, bị xử phạt và tính tiền chậm nộp; nếu nghiêm trọng có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự; gây thất thu cho ngân sách nhà nước.
e) Giám đốc C tìm cách trì hoãn việc nộp thuế của doanh nghiệp mình.
- Loại vi phạm: Vi phạm nghĩa vụ nộp thuế (chậm nộp, dây dưa, không nộp thuế đúng thời hạn quy định).
- Hậu quả có thể dẫn đến: bị tính tiền chậm nộp, bị xử phạt vi phạm hành chính về thuế, có thể bị cưỡng chế thi hành; làm ảnh hưởng đến nguồn thu ngân sách nhà nước.
g) Chị G sản xuất, buôn bán nhiều loại thuốc chữa bệnh dù chưa được cơ quan chức năng kiểm nghiệm, cấp phép.
- Loại vi phạm: Vi phạm quyền tự do kinh doanh (sản xuất, kinh doanh ngành, nghề có điều kiện — thuốc chữa bệnh — mà không đáp ứng điều kiện, chưa được kiểm nghiệm và cấp phép).
- Hậu quả có thể dẫn đến: đe doạ trực tiếp đến sức khoẻ, tính mạng người bệnh; bị xử phạt, buộc tiêu huỷ sản phẩm, đình chỉ hoạt động; có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.