Giải Luyện tập 1 trang 53 SGK Giáo dục công dân 9
Đề bài
Em đồng tình hay không đồng tình với các ý kiến sau đây? Vì sao?
a) Học sinh (dưới 18 tuổi) không có quyền tự do kinh doanh.
b) Hành vi vi phạm quy định của pháp luật về quyền tự do kinh doanh có thể gây nên nhiều tệ nạn xã hội.
c) Chỉ những người có nộp thuế mới phải thực hiện trách nhiệm của công dân về nghĩa vụ nộp thuế.
d) Mọi người có quyền tự do kinh doanh tất cả các ngành, nghề theo sở thích của bản thân.
e) Mọi người phải khai thuế chính xác, trung thực, nếu không sẽ phải chịu trách nhiệm theo quy định của pháp luật.
Gợi ý trả lời
a) "Học sinh (dưới 18 tuổi) không có quyền tự do kinh doanh."
→ Không đồng tình. Quyền tự do kinh doanh là quyền của mọi công dân đã được Hiến pháp và pháp luật ghi nhận; học sinh dưới 18 tuổi vẫn là công dân nên vẫn có quyền này. Điều pháp luật quy định là: người chưa đủ 18 tuổi (chưa có năng lực hành vi dân sự đầy đủ) thì chưa được tự mình đứng tên đăng ký thành lập doanh nghiệp, hộ kinh doanh mà phải thông qua người đại diện theo pháp luật. Như vậy đây là hạn chế về cách thực hiện quyền theo độ tuổi, chứ không phải là "không có quyền". Nói học sinh dưới 18 tuổi *không có quyền tự do kinh doanh* là chưa chính xác.
b) "Hành vi vi phạm quy định của pháp luật về quyền tự do kinh doanh có thể gây nên nhiều tệ nạn xã hội."
→ Đồng tình. Khi người kinh doanh vi phạm pháp luật (kinh doanh hàng cấm, hàng giả, hàng kém chất lượng, kinh doanh không phép, trốn thuế, buôn lậu…) sẽ làm rối loạn thị trường, gây mất trật tự, thất thu ngân sách và dễ kéo theo nhiều tệ nạn xã hội như buôn bán chất cấm, cờ bạc, mại dâm, lừa đảo… Vì vậy ý kiến này là đúng.
c) "Chỉ những người có nộp thuế mới phải thực hiện trách nhiệm của công dân về nghĩa vụ nộp thuế."
→ Không đồng tình. Nộp thuế là nghĩa vụ của mọi công dân theo quy định của pháp luật, chứ không phải chỉ của riêng người đang nộp thuế. Mọi công dân đều có trách nhiệm hiểu biết, tuân thủ pháp luật về thuế, kê khai và nộp thuế đầy đủ khi phát sinh nghĩa vụ (có thu nhập, hoạt động kinh doanh… thuộc diện chịu thuế), đồng thời tuyên truyền, đấu tranh với hành vi trốn thuế. Cách hiểu "chỉ người nộp thuế mới phải thực hiện nghĩa vụ nộp thuế" là phiến diện.
d) "Mọi người có quyền tự do kinh doanh tất cả các ngành, nghề theo sở thích của bản thân."
→ Không đồng tình. Công dân có quyền tự do kinh doanh trong những ngành, nghề mà pháp luật không cấm, chứ không phải *tất cả* các ngành nghề theo sở thích. Pháp luật quy định các ngành, nghề bị cấm kinh doanh (ma túy, mua bán người, hàng cấm…) và các ngành, nghề kinh doanh có điều kiện (phải đáp ứng điều kiện về an ninh, y tế, môi trường…). Vì vậy quyền tự do kinh doanh phải nằm trong khuôn khổ pháp luật cho phép.
e) "Mọi người phải khai thuế chính xác, trung thực, nếu không sẽ phải chịu trách nhiệm theo quy định của pháp luật."
→ Đồng tình. Kê khai thuế trung thực, chính xác, đầy đủ, đúng hạn là nghĩa vụ bắt buộc của người nộp thuế. Hành vi khai man, gian lận, trốn thuế là vi phạm pháp luật và tùy mức độ sẽ bị truy thu thuế, xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự. Do đó ý kiến này là đúng.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.