Giải Luyện tập 2 trang 48 SGK Giáo dục công dân 9

Gợi ý trả lời

Để làm bài này, với mỗi chủ thể cần chỉ ra dấu hiệu vi phạm pháp luật (hành vi trái pháp luật, có lỗi, do người có năng lực trách nhiệm pháp lí thực hiện, xâm hại quan hệ xã hội được pháp luật bảo vệ), đặc điểm trách nhiệm pháp lí (nghĩa vụ phải gánh chịu hậu quả bất lợi do cơ quan nhà nước có thẩm quyền áp dụng) rồi xác định loại vi phạm và trách nhiệm pháp lí tương ứng.

a) Ông P tổ chức hoạt động chống phá Nhà nước, bị Toà án tuyên phạt 9 năm tù
- Dấu hiệu vi phạm: Ông P có hành vi trái pháp luật (tổ chức chống phá Nhà nước, gây rối an ninh trật tự); có lỗi (cố ý); là người có năng lực trách nhiệm pháp lí; hành vi gây nguy hiểm cho xã hội, xâm phạm an ninh quốc gia, trật tự công cộng.
- Đặc điểm trách nhiệm pháp lí: Bị Toà án xét xử, áp dụng hình phạt tù – chế tài nghiêm khắc nhất do Nhà nước áp dụng.
- Kết luận: Vi phạm hình sự → trách nhiệm hình sự.

b) Anh N (20 tuổi) đi xe mô tô ngược chiều trên cao tốc, bị phạt tiền và tước GPLX 3 tháng
- Dấu hiệu vi phạm: Hành vi trái pháp luật (đi ngược chiều trên đường cao tốc, vi phạm quy tắc giao thông); có lỗi; đủ tuổi, đủ năng lực trách nhiệm pháp lí; xâm phạm trật tự an toàn giao thông nhưng mức độ nguy hiểm chưa đến mức tội phạm.
- Đặc điểm trách nhiệm pháp lí: Bị cảnh sát giao thông (cơ quan quản lí nhà nước) lập biên bản, phạt tiền và tước quyền sử dụng giấy phép lái xe.
- Kết luận: Vi phạm hành chính → trách nhiệm hành chính.

c) Bạn T bị Ban Giám hiệu khiển trách vì thường xuyên trốn học đi chơi
- Dấu hiệu vi phạm: Hành vi trái với nội quy, quy định của nhà trường (trốn học); có lỗi; là học sinh phải chấp hành nội quy; xâm phạm quan hệ kỉ luật trong nhà trường.
- Đặc điểm trách nhiệm pháp lí: Bị Ban Giám hiệu (cơ quan, tổ chức mà T là thành viên) áp dụng hình thức khiển trách.
- Kết luận: Vi phạm kỉ luật → trách nhiệm kỉ luật.

d) Toà soạn báo G đăng bài sai sự thật xúc phạm danh dự, nhân phẩm chị A, bị Toà án buộc cải chính và xin lỗi công khai
- Dấu hiệu vi phạm: Hành vi trái pháp luật (đăng thông tin sai sự thật); có lỗi; là tổ chức có năng lực trách nhiệm pháp lí; xâm phạm quyền được bảo vệ danh dự, nhân phẩm – một quan hệ nhân thân được pháp luật dân sự bảo vệ.
- Đặc điểm trách nhiệm pháp lí: Bị Toà án buộc cải chính thông tin và xin lỗi công khai nhằm khôi phục quyền, lợi ích cho chị A.
- Kết luận: Vi phạm dân sự → trách nhiệm dân sự.

e) Anh B bị chính quyền địa phương lập biên bản xử phạt vì gây mất an ninh trật tự khi kinh doanh
- Dấu hiệu vi phạm: Hành vi trái pháp luật (kinh doanh gây mất an ninh trật tự); có lỗi; có năng lực trách nhiệm pháp lí; xâm phạm trật tự quản lí nhà nước, mức độ chưa đến mức tội phạm.
- Đặc điểm trách nhiệm pháp lí: Bị chính quyền địa phương (cơ quan quản lí nhà nước) lập biên bản và ra quyết định xử phạt.
- Kết luận: Vi phạm hành chính → trách nhiệm hành chính.

g) Chị O không thực hiện đúng thoả thuận trong hợp đồng lao động, bị Giám đốc buộc thôi việc
- Dấu hiệu vi phạm: Hành vi trái với thoả thuận trong hợp đồng lao động và quy định của công ty; có lỗi; là người lao động có năng lực trách nhiệm pháp lí; xâm phạm quan hệ lao động, kỉ luật trong công ty.
- Đặc điểm trách nhiệm pháp lí: Bị Giám đốc công ty (người sử dụng lao động) ra quyết định kỉ luật buộc thôi việc.
- Kết luận: Vi phạm kỉ luật → trách nhiệm kỉ luật.