Giải Luyện tập 1 trang 48 SGK Giáo dục công dân 9
Đề bài
Em hãy cho biết các ý kiến dưới đây đúng hay sai. Giải thích vì sao.
a) Tất cả những hành vi trái pháp luật, xâm hại tới các quan hệ xã hội được pháp luật bảo vệ đều là hành vi vi phạm pháp luật.
b) Người say rượu không nhận thức được hành vi của mình nên mọi hành vi trái pháp luật do người say rượu gây ra đều không phải là hành vi vi phạm pháp luật.
c) Trách nhiệm pháp lí gắn liền với các hậu quả bất lợi mà các chủ thể vi phạm pháp luật phải chịu nên chỉ mang lại những ý nghĩa tiêu cực.
d) Trách nhiệm pháp lí góp phần ngăn ngừa các hành vi vi phạm pháp luật trong cuộc sống.
Gợi ý trả lời
a) Sai.
Một hành vi chỉ được coi là vi phạm pháp luật khi có đủ các dấu hiệu: là hành vi trái pháp luật, xâm hại tới các quan hệ xã hội được pháp luật bảo vệ; do người có năng lực trách nhiệm pháp lí thực hiện; và người thực hiện có lỗi (cố ý hoặc vô ý).
Do đó, không phải mọi hành vi trái pháp luật đều là vi phạm pháp luật. Nếu hành vi đó do người không có năng lực trách nhiệm pháp lí (ví dụ: người mắc bệnh tâm thần làm mất khả năng nhận thức, người chưa đủ tuổi theo quy định) thực hiện, hoặc được thực hiện mà không có lỗi (như trong tình thế bất khả kháng), thì không bị coi là hành vi vi phạm pháp luật.
b) Sai.
Pháp luật quy định người say rượu (hoặc do dùng chất kích thích khác) vẫn là người có năng lực trách nhiệm pháp lí. Người đó đã tự đặt mình vào tình trạng mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi, nên vẫn phải chịu trách nhiệm về hành vi trái pháp luật do mình gây ra.
Vì vậy, hành vi trái pháp luật do người say rượu thực hiện vẫn bị coi là hành vi vi phạm pháp luật, chứ không được miễn trừ.
c) Sai.
Đúng là trách nhiệm pháp lí gắn liền với những hậu quả bất lợi mà chủ thể vi phạm pháp luật phải gánh chịu. Tuy nhiên, điều đó không chỉ mang ý nghĩa tiêu cực.
Trách nhiệm pháp lí có ý nghĩa tích cực: trừng phạt, giáo dục người vi phạm; răn đe, phòng ngừa những hành vi vi phạm khác; bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, bảo vệ trật tự, kỉ cương, công bằng xã hội và củng cố niềm tin vào pháp luật.
d) Đúng.
Việc buộc chủ thể vi phạm phải gánh chịu hậu quả bất lợi có tác dụng răn đe chính người vi phạm và cảnh báo những người khác. Qua đó, trách nhiệm pháp lí giáo dục ý thức tôn trọng, chấp hành pháp luật, góp phần ngăn ngừa, hạn chế các hành vi vi phạm pháp luật trong cuộc sống.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.