Giải Câu 2 trang 70 SBT Toán 9
Đề bài
Cho đường thẳng $xy$ cắt đường tròn $(O)$ tại hai điểm $A$ và $B$ (H.5.10). Khi đó, các điểm thuộc đường thẳng $xy$ và nằm trong đường tròn $(O)$ là:
A. Các điểm thuộc tia $AB$.
B. Các điểm thuộc tia $By$.
C. Các điểm thuộc đoạn $AB$.
D. Các điểm nằm giữa $A$ và $B$.
Mô tả hình bằng lời
Hình 5.10: Đường tròn tâm $O$. Đường thẳng nằm ngang $xy$ cắt đường tròn tại hai điểm $A$ (bên trái) và $B$ (bên phải), với $A$, $B$ nằm ở phần dưới của đường tròn; tia đi từ $x$ (trái) qua $A$, $B$ đến $y$ (phải).
Lời giải
Phân tích:
Đường thẳng $xy$ cắt đường tròn $(O)$ tại hai điểm $A$ và $B$. Hai điểm $A$, $B$ là giao điểm nên chúng nằm trên đường tròn $(O)$, tức là $OA = OB = R$ (bán kính).
Xét một điểm $M$ bất kì thuộc đường thẳng $xy$. Vị trí của $M$ so với đường tròn được xác định bởi khoảng cách $OM$:
- $M$ nằm trong đường tròn $\Leftrightarrow OM < R$;
- $M$ nằm trên đường tròn $\Leftrightarrow OM = R$ (tức $M \equiv A$ hoặc $M \equiv B$);
- $M$ nằm ngoài đường tròn $\Leftrightarrow OM > R$.
Trên đường thẳng $xy$, khoảng cách từ $O$ đến điểm $M$ nhỏ nhất tại chân đường vuông góc hạ từ $O$ (trung điểm $AB$), và tăng dần khi $M$ đi xa trung điểm. Do đó:
- Các điểm nằm giữa $A$ và $B$ có $OM < R$ nên nằm trong đường tròn.
- Hai điểm $A$, $B$ có $OM = R$ nên nằm trên đường tròn (không phải nằm trong).
- Các điểm ngoài đoạn $AB$ (thuộc tia đối, kéo dài về phía $x$ hoặc $y$) có $OM > R$ nên nằm ngoài đường tròn.
Xét các phương án:
- A. Tia $AB$ gồm cả $A$, $B$ và phần kéo dài về phía $B$ ra ngoài đường tròn → sai.
- B. Tia $By$ nằm hoàn toàn phía ngoài đoạn $AB$ nên các điểm đó nằm ngoài đường tròn → sai.
- C. Đoạn $AB$ có chứa hai đầu mút $A$, $B$ mà $A$, $B$ nằm trên đường tròn chứ không nằm trong → chưa chính xác.
- D. Các điểm nằm giữa $A$ và $B$ (không kể $A$, $B$) đều có $OM < R$ nên nằm trong đường tròn → đúng.
Vậy chọn D.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.