Sách bài tập Toán 9 Tập một

Giải Bài 4.31 trang 51 SBT Toán 9

Bài tập cuối chương IV

Đề bài

Chiều cao từ mặt đất đến đỉnh tháp Pisa ở Italia là 58 mét, tháp nghiêng góc $5^\circ 30'$ đối với phương thẳng đứng (H.4.17). Khi Mặt Trời chiếu vuông góc với mặt đất thì bóng của tháp dài bao nhiêu decimét?

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 51 · mở sách.
Mô tả hình bằng lời

Hình 4.17: Tháp nghiêng Pisa, chiều dài thân tháp (từ mặt đất đến đỉnh dọc theo tháp) là 58 m, tháp nghiêng một góc $5^\circ 30'$ so với phương thẳng đứng. Mặt đất nằm ngang.

Lời giải

Phân tích hình vẽ. Gọi $A$ là chân tháp trên mặt đất, $B$ là đỉnh tháp. Thân tháp $AB = 58$ m nghiêng so với phương thẳng đứng một góc $\widehat{BAx} = 5^\circ 30'$ (với $Ax$ là phương thẳng đứng đi qua $A$).

Khi Mặt Trời chiếu vuông góc với mặt đất, các tia sáng có phương thẳng đứng. Khi đó bóng của đỉnh $B$ rơi vào điểm $C$ trên mặt đất nằm ngay bên dưới $B$ (tức $BC$ thẳng đứng, $BC \perp AC$). Vậy bóng của tháp là đoạn $AC$.

Tính $AC$. Xét tam giác $ABC$ vuông tại $C$. Góc nghiêng của tháp so với phương thẳng đứng $BC$ chính là góc $\widehat{ABC} = 5^\circ 30'$. Cạnh $AC$ là cạnh đối diện góc $\widehat{ABC}$, còn $AB = 58$ m là cạnh huyền, nên:

$$AC = AB \cdot \sin\widehat{ABC} = 58 \cdot \sin 5^\circ 30'.$$

Với $\sin 5^\circ 30' \approx 0{,}0958$, ta có:

$$AC \approx 58 \cdot 0{,}0958 \approx 5{,}56 \ (\text{m}).$$

Đổi đơn vị. $5{,}56$ m $= 55{,}6$ dm.

Vậy khi Mặt Trời chiếu vuông góc với mặt đất, bóng của tháp dài khoảng $55{,}6$ dm.

Đáp số

Bóng của tháp dài khoảng 55,6 dm (≈ 5,56 m)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.