Sách bài tập Toán 11 Tập hai

Giải Bài 6.9 trang 8 SBT Toán 11

Bài 18. Lũy thừa với số mũ thực

Đề bài

Định luật thứ ba của Kepler nói rằng bình phương của chu kì quỹ đạo $p$ (tính bằng năm Trái Đất) của một hành tinh chuyển động xung quanh Mặt Trời (theo quỹ đạo là một đường elip với Mặt Trời nằm ở một tiêu điểm) bằng lập phương của bán trục lớn $d$ (tính bằng đơn vị thiên văn AU).

a) Tính $p$ theo $d$.

b) Nếu Sao Thổ có chu kì quỹ đạo là 29,46 năm Trái Đất, hãy tính bán trục lớn quỹ đạo của Sao Thổ đến Mặt Trời (kết quả tính theo đơn vị thiên văn và làm tròn đến hàng phần trăm).

Lời giải

a) Theo định luật thứ ba của Kepler, bình phương chu kì quỹ đạo $p$ bằng lập phương bán trục lớn $d$, tức là:

$$p^2 = d^3.$$

Vì $p > 0$ và $d > 0$ nên lấy căn bậc hai hai vế:

$$p = \sqrt{d^3} = d^{\frac{3}{2}}.$$

b) Sao Thổ có chu kì quỹ đạo $p = 29{,}46$ (năm Trái Đất). Từ $p^2 = d^3$ suy ra:

$$d^3 = p^2 \quad\Rightarrow\quad d = \left(p^2\right)^{\frac{1}{3}} = p^{\frac{2}{3}}.$$

Thay $p = 29{,}46$:

$$d = 29{,}46^{\frac{2}{3}} = \sqrt[3]{29{,}46^2} = \sqrt[3]{867{,}8916} \approx 9{,}54 \ (\text{AU}).$$

Vậy bán trục lớn quỹ đạo của Sao Thổ đến Mặt Trời khoảng $9{,}54$ đơn vị thiên văn (AU).

*Kiểm tra lại:* $9{,}54^3 \approx 868{,}25$ và $29{,}46^2 \approx 867{,}89$, hai số xấp xỉ nhau nên kết quả hợp lí.

Đáp số

$p = d^{\frac{3}{2}} = \sqrt{d^3}$$d \approx 9{,}54$ AU

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.