Sách bài tập Toán 11 Tập hai

Giải Bài 6.26 trang 15 SBT Toán 11

Bài 19. Lôgarit

Đề bài

Ta định nghĩa các hàm sin hyperbolic và hàm côsin hyperbolic như sau:
$\sinh x = \dfrac{1}{2}\left(e^x - e^{-x}\right); \quad \cosh x = \dfrac{1}{2}\left(e^x + e^{-x}\right).$
Chứng minh rằng:

a) $\sinh x$ là hàm số lẻ;

b) $\cosh x$ là hàm số chẵn;

c) $(\cosh x)^2 - (\sinh x)^2 = 1$ với mọi $x$.

Lời giải

Tập xác định. Cả hai hàm $\sinh x=\dfrac{1}{2}\left(e^x-e^{-x}\right)$ và $\cosh x=\dfrac{1}{2}\left(e^x+e^{-x}\right)$ đều xác định với mọi $x\in\mathbb{R}$. Tập $D=\mathbb{R}$ là tập đối xứng, nghĩa là với mọi $x\in D$ thì $-x\in D$.

a) Chứng minh $\sinh x$ là hàm số lẻ.

Với mọi $x\in\mathbb{R}$, thay $x$ bởi $-x$:

$$\sinh(-x)=\frac{1}{2}\left(e^{-x}-e^{-(-x)}\right)=\frac{1}{2}\left(e^{-x}-e^{x}\right)=-\frac{1}{2}\left(e^{x}-e^{-x}\right)=-\sinh x.$$

Vì tập xác định $\mathbb{R}$ đối xứng và $\sinh(-x)=-\sinh x$ với mọi $x$, nên $\sinh x$ là hàm số lẻ (đpcm).

b) Chứng minh $\cosh x$ là hàm số chẵn.

Với mọi $x\in\mathbb{R}$, thay $x$ bởi $-x$:

$$\cosh(-x)=\frac{1}{2}\left(e^{-x}+e^{-(-x)}\right)=\frac{1}{2}\left(e^{-x}+e^{x}\right)=\frac{1}{2}\left(e^{x}+e^{-x}\right)=\cosh x.$$

Vì tập xác định $\mathbb{R}$ đối xứng và $\cosh(-x)=\cosh x$ với mọi $x$, nên $\cosh x$ là hàm số chẵn (đpcm).

c) Chứng minh $(\cosh x)^2-(\sinh x)^2=1$ với mọi $x$.

Ta tính từng bình phương (dùng $\left(e^{x}\right)^2=e^{2x}$, $\left(e^{-x}\right)^2=e^{-2x}$ và $e^{x}\cdot e^{-x}=1$):

$$(\cosh x)^2=\frac{1}{4}\left(e^{x}+e^{-x}\right)^2=\frac{1}{4}\left(e^{2x}+2+e^{-2x}\right);$$

$$(\sinh x)^2=\frac{1}{4}\left(e^{x}-e^{-x}\right)^2=\frac{1}{4}\left(e^{2x}-2+e^{-2x}\right).$$

Trừ vế theo vế:

$$(\cosh x)^2-(\sinh x)^2=\frac{1}{4}\left[\left(e^{2x}+2+e^{-2x}\right)-\left(e^{2x}-2+e^{-2x}\right)\right]=\frac{1}{4}\cdot 4=1.$$

Vậy $(\cosh x)^2-(\sinh x)^2=1$ với mọi $x\in\mathbb{R}$ (đpcm).

Đáp số

đpcmđpcmđpcm

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.