Giải Bài 6.26 trang 15 SBT Toán 11
Đề bài
Ta định nghĩa các hàm sin hyperbolic và hàm côsin hyperbolic như sau:
$\sinh x = \dfrac{1}{2}\left(e^x - e^{-x}\right); \quad \cosh x = \dfrac{1}{2}\left(e^x + e^{-x}\right).$
Chứng minh rằng:
a) $\sinh x$ là hàm số lẻ;
b) $\cosh x$ là hàm số chẵn;
c) $(\cosh x)^2 - (\sinh x)^2 = 1$ với mọi $x$.
Lời giải
Tập xác định. Cả hai hàm $\sinh x=\dfrac{1}{2}\left(e^x-e^{-x}\right)$ và $\cosh x=\dfrac{1}{2}\left(e^x+e^{-x}\right)$ đều xác định với mọi $x\in\mathbb{R}$. Tập $D=\mathbb{R}$ là tập đối xứng, nghĩa là với mọi $x\in D$ thì $-x\in D$.
a) Chứng minh $\sinh x$ là hàm số lẻ.
Với mọi $x\in\mathbb{R}$, thay $x$ bởi $-x$:
$$\sinh(-x)=\frac{1}{2}\left(e^{-x}-e^{-(-x)}\right)=\frac{1}{2}\left(e^{-x}-e^{x}\right)=-\frac{1}{2}\left(e^{x}-e^{-x}\right)=-\sinh x.$$
Vì tập xác định $\mathbb{R}$ đối xứng và $\sinh(-x)=-\sinh x$ với mọi $x$, nên $\sinh x$ là hàm số lẻ (đpcm).
b) Chứng minh $\cosh x$ là hàm số chẵn.
Với mọi $x\in\mathbb{R}$, thay $x$ bởi $-x$:
$$\cosh(-x)=\frac{1}{2}\left(e^{-x}+e^{-(-x)}\right)=\frac{1}{2}\left(e^{-x}+e^{x}\right)=\frac{1}{2}\left(e^{x}+e^{-x}\right)=\cosh x.$$
Vì tập xác định $\mathbb{R}$ đối xứng và $\cosh(-x)=\cosh x$ với mọi $x$, nên $\cosh x$ là hàm số chẵn (đpcm).
c) Chứng minh $(\cosh x)^2-(\sinh x)^2=1$ với mọi $x$.
Ta tính từng bình phương (dùng $\left(e^{x}\right)^2=e^{2x}$, $\left(e^{-x}\right)^2=e^{-2x}$ và $e^{x}\cdot e^{-x}=1$):
$$(\cosh x)^2=\frac{1}{4}\left(e^{x}+e^{-x}\right)^2=\frac{1}{4}\left(e^{2x}+2+e^{-2x}\right);$$
$$(\sinh x)^2=\frac{1}{4}\left(e^{x}-e^{-x}\right)^2=\frac{1}{4}\left(e^{2x}-2+e^{-2x}\right).$$
Trừ vế theo vế:
$$(\cosh x)^2-(\sinh x)^2=\frac{1}{4}\left[\left(e^{2x}+2+e^{-2x}\right)-\left(e^{2x}-2+e^{-2x}\right)\right]=\frac{1}{4}\cdot 4=1.$$
Vậy $(\cosh x)^2-(\sinh x)^2=1$ với mọi $x\in\mathbb{R}$ (đpcm).
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.