Giải Bài 6.36 trang 20 SBT Toán 11
Đề bài
Áp suất khí quyển $p$ lên một vật giảm khi độ cao tăng dần. Giả sử áp suất này (tính bằng milimét thuỷ ngân) được biểu diễn theo độ cao $h$ (tính bằng kilômét) so với mực nước biển bằng công thức $p(h)=760\cdot e^{-0,145h}$.
a) Một máy bay đang chịu áp suất khí quyển 320 mmHg. Tìm độ cao của máy bay đó.
b) Một người đứng trên đỉnh của một ngọn núi và chịu áp suất khí quyển 667 mmHg. Tìm chiều cao của ngọn núi này.
Lời giải
Ta có công thức áp suất theo độ cao: $p(h)=760\cdot e^{-0,145h}$ (mmHg, với $h$ tính bằng km).
a) Máy bay chịu áp suất $p=320$ mmHg.
Thay $p(h)=320$ vào công thức:
$$760\cdot e^{-0,145h}=320.$$
Chia hai vế cho $760$:
$$e^{-0,145h}=\dfrac{320}{760}=\dfrac{8}{19}.$$
Lấy logarit tự nhiên hai vế:
$$-0,145h=\ln\dfrac{8}{19}\quad\Rightarrow\quad h=\dfrac{-\ln\dfrac{8}{19}}{0,145}=\dfrac{\ln\dfrac{19}{8}}{0,145}.$$
Tính ra: $\ln\dfrac{19}{8}\approx 0,865$, nên
$$h\approx\dfrac{0,865}{0,145}\approx 5,97\ (\text{km}).$$
Vậy máy bay đang ở độ cao khoảng $5,97$ km so với mực nước biển.
b) Người đứng trên đỉnh núi chịu áp suất $p=667$ mmHg.
Thay $p(h)=667$ vào công thức:
$$760\cdot e^{-0,145h}=667.$$
Chia hai vế cho $760$:
$$e^{-0,145h}=\dfrac{667}{760}.$$
Lấy logarit tự nhiên hai vế:
$$-0,145h=\ln\dfrac{667}{760}\quad\Rightarrow\quad h=\dfrac{-\ln\dfrac{667}{760}}{0,145}=\dfrac{\ln\dfrac{760}{667}}{0,145}.$$
Tính ra: $\ln\dfrac{760}{667}\approx 0,1305$, nên
$$h\approx\dfrac{0,1305}{0,145}\approx 0,9\ (\text{km}).$$
Vậy ngọn núi cao khoảng $0,9$ km, tức khoảng $900$ m.
*Kiểm tra lại:* với $h\approx 5,97$ thì $760\cdot e^{-0,145\cdot 5,97}\approx 760\cdot 0,421\approx 320$ (đúng ý a); với $h\approx 0,9$ thì $760\cdot e^{-0,145\cdot 0,9}\approx 760\cdot 0,8776\approx 667$ (đúng ý b).
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.