Giải Bài 6.18 trang 16 SBT Toán 10
Đề bài
Một quả bóng được ném lên trên theo phương thẳng đứng từ mặt đất với vận tốc ban đầu 14,7 m/s. Khi bỏ qua sức cản của không khí, độ cao của quả bóng so với mặt đất (tính bằng mét) có thể mô tả bởi phương trình
$h(t) = -4,9t^2 + 14,7t.$
a) Sau khi ném bao nhiêu giây thì quả bóng đạt độ cao lớn nhất?
b) Tìm độ cao lớn nhất của quả bóng.
c) Sau khi ném bao nhiêu giây thì quả bóng rơi chạm đất?
Lời giải
Xét hàm số bậc hai $h(t) = -4,9t^2 + 14,7t$ với $a = -4,9 < 0$, nên đồ thị là parabol có bề lõm quay xuống dưới và hàm số đạt giá trị lớn nhất tại đỉnh.
a) Hoành độ đỉnh của parabol là
$$t = -\frac{b}{2a} = -\frac{14,7}{2\cdot(-4,9)} = -\frac{14,7}{-9,8} = 1,5.$$
Vì $a < 0$ nên hàm số đạt giá trị lớn nhất tại $t = 1,5$. Vậy sau khi ném $1,5$ giây thì quả bóng đạt độ cao lớn nhất.
b) Độ cao lớn nhất của quả bóng là giá trị của hàm số tại đỉnh:
$$h(1,5) = -4,9\cdot(1,5)^2 + 14,7\cdot 1,5 = -4,9\cdot 2,25 + 22,05 = -11,025 + 22,05 = 11,025.$$
Vậy độ cao lớn nhất của quả bóng là $11,025$ m.
c) Quả bóng chạm đất khi độ cao bằng $0$, tức là $h(t) = 0$:
$$-4,9t^2 + 14,7t = 0 \iff t(-4,9t + 14,7) = 0 \iff t = 0 \text{ hoặc } t = \frac{14,7}{4,9} = 3.$$
Giá trị $t = 0$ ứng với lúc bắt đầu ném (bóng ở mặt đất), nên ta loại. Vậy sau khi ném $3$ giây thì quả bóng rơi chạm đất.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.