Sách bài tập Toán 10 Tập hai

Giải Bài 6.15 trang 15 SBT Toán 10

Bài 16. Hàm số bậc hai   Đã kiểm chéo

Đề bài

Tìm phương trình của parabol có đỉnh $I(-1; 2)$ và đi qua điểm $A(1; 6)$.

Lời giải

Bước 1. Gọi dạng tổng quát của parabol.

Parabol là đồ thị của hàm số bậc hai $y = ax^2 + bx + c$ với $a \neq 0$.

Bước 2. Lập các phương trình từ giả thiết.

- Đỉnh của parabol có hoành độ $x_I = -\dfrac{b}{2a}$. Vì đỉnh là $I(-1;2)$ nên:
$$-\frac{b}{2a} = -1 \;\Rightarrow\; b = 2a. \quad (1)$$

- Đỉnh $I(-1;2)$ thuộc parabol nên thay $x=-1,\ y=2$:
$$a\cdot(-1)^2 + b\cdot(-1) + c = 2 \;\Rightarrow\; a - b + c = 2. \quad (2)$$

- Điểm $A(1;6)$ thuộc parabol nên thay $x=1,\ y=6$:
$$a\cdot 1^2 + b\cdot 1 + c = 6 \;\Rightarrow\; a + b + c = 6. \quad (3)$$

Bước 3. Giải hệ phương trình.

Lấy $(3)$ trừ $(2)$:
$$(a+b+c) - (a-b+c) = 6 - 2 \;\Rightarrow\; 2b = 4 \;\Rightarrow\; b = 2.$$

Từ $(1)$: $b = 2a \Rightarrow 2 = 2a \Rightarrow a = 1$ (thỏa mãn $a \neq 0$).

Thay $a=1,\ b=2$ vào $(3)$: $1 + 2 + c = 6 \Rightarrow c = 3$.

Bước 4. Kết luận.

Phương trình parabol cần tìm là:
$$y = x^2 + 2x + 3.$$

Kiểm tra lại:
- Hoành độ đỉnh: $-\dfrac{b}{2a} = -\dfrac{2}{2} = -1$; tung độ đỉnh: $(-1)^2 + 2\cdot(-1) + 3 = 1 - 2 + 3 = 2$. Vậy đỉnh là $I(-1;2)$ ✓
- Với $A(1;6)$: $1^2 + 2\cdot 1 + 3 = 1 + 2 + 3 = 6$ ✓

Đáp số đúng.

Đáp số

$y = x^2 + 2x + 3$

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.