Sách bài tập Toán 10 Tập hai

Giải Bài 6.11 trang 14 SBT Toán 10

Bài 16. Hàm số bậc hai   Đã kiểm chéo

Đề bài

Cho đồ thị của hai hàm số bậc hai như dưới đây.
Với mỗi đồ thị, hãy:

a) Tìm toạ độ đỉnh của đồ thị;

b) Tìm khoảng đồng biến và khoảng nghịch biến của hàm số;

c) Tìm giá trị lớn nhất hoặc giá trị nhỏ nhất của hàm số;

d) Tìm tập xác định và tập giá trị của hàm số.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 14 · mở sách.
Mô tả hình bằng lời

Hình 6.14: đồ thị $y=f(x)$ là một parabol quay bề lõm xuống dưới (hệ số $a<0$), đỉnh nằm phía trên, cắt trục hoành tại $x=1$ và tại một điểm có hoành độ lớn hơn; đỉnh có hoành độ khoảng $x=2$. Trên trục tung đánh dấu mốc $1$ tại $O$. Hình 6.15: đồ thị $y=g(x)$ là một parabol quay bề lõm lên trên (hệ số $a>0$), đỉnh nằm phía dưới trục hoành với hoành độ khoảng $x=1$; trên trục tung đánh dấu mốc $1$ tại $O$.

Lời giải

Với bài này ta chỉ cần đọc đồ thị (toạ độ đỉnh, bề lõm quay lên hay xuống) rồi suy ra các kết luận, không cần tìm công thức hàm số.

## Hình 6.14 — đồ thị $y=f(x)$

Parabol có bề lõm quay xuống dưới (hệ số $a<0$), cắt trục hoành tại $x=1$ và (do tính đối xứng) tại $x=3$, nên trục đối xứng là $x=2$; đỉnh nằm phía trên trục hoành.

a) Đỉnh của đồ thị là điểm cao nhất, có toạ độ $I(2\,;\,1)$.

b) Vì bề lõm quay xuống nên đồ thị đi lên rồi đi xuống qua đỉnh $x=2$:
- Hàm số đồng biến trên khoảng $(-\infty\,;\,2)$;
- Hàm số nghịch biến trên khoảng $(2\,;\,+\infty)$.

c) Do $a<0$, hàm số đạt giá trị lớn nhất tại đỉnh: $\max f(x)=1$ khi $x=2$ (không có giá trị nhỏ nhất).

d) Tập xác định $D=\mathbb{R}$. Vì giá trị của hàm không vượt quá $1$ nên tập giá trị là $T=(-\infty\,;\,1]$.

## Hình 6.15 — đồ thị $y=g(x)$

Parabol có bề lõm quay lên trên (hệ số $a>0$), đỉnh nằm phía dưới trục hoành với hoành độ $x=1$; điểm thấp nhất có tung độ $-1$.

a) Đỉnh của đồ thị là điểm thấp nhất, có toạ độ $I(1\,;\,-1)$.

b) Vì bề lõm quay lên nên đồ thị đi xuống rồi đi lên qua đỉnh $x=1$:
- Hàm số nghịch biến trên khoảng $(-\infty\,;\,1)$;
- Hàm số đồng biến trên khoảng $(1\,;\,+\infty)$.

c) Do $a>0$, hàm số đạt giá trị nhỏ nhất tại đỉnh: $\min g(x)=-1$ khi $x=1$ (không có giá trị lớn nhất).

d) Tập xác định $D=\mathbb{R}$. Vì giá trị của hàm không nhỏ hơn $-1$ nên tập giá trị là $T=[-1\,;\,+\infty)$.

Đáp số

Hình 6.14: đỉnh $I(2;1)$; Hình 6.15: đỉnh $I(1;-1)$Hình 6.14: đồng biến trên $(-\infty;2)$, nghịch biến trên $(2;+\infty)$; Hình 6.15: nghịch biến trên $(-\infty;1)$, đồng biến trên $(1;+\infty)$Hình 6.14: GTLN $=1$ tại $x=2$; Hình 6.15: GTNN $=-1$ tại $x=1$Hình 6.14: $D=\mathbb{R}$, $T=(-\infty;1]$; Hình 6.15: $D=\mathbb{R}$, $T=[-1;+\infty)$

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.