Giải Bài 3 trang 70 SBT Toán 10
Đề bài
Cho tam thức bậc hai với đồ thị là parabol có đỉnh và đi qua điểm .
a) Xác định các hệ số , , của tam thức bậc hai .
b) Vẽ parabol này.
c) Từ đồ thị đã vẽ ở câu b), hãy cho biết khoảng đồng biến, khoảng nghịch biến và tập giá trị của hàm số .
d) Lập bảng xét dấu để giải bất phương trình .
Lời giải
a) Xác định các hệ số , , .
Vì parabol có đỉnh nên có dạng:
Parabol đi qua điểm nên thay , :
Vậy
Suy ra
*Kiểm tra:* đỉnh có hoành độ , (đúng đỉnh ); (đúng qua ).
b) Vẽ parabol .
Vì nên parabol quay bề lõm xuống dưới, nhận đường thẳng làm trục đối xứng.
Một số điểm đặc biệt:
- Đỉnh .
- Giao với trục : cho , điểm .
- Giao với trục : cho hoặc , được hai điểm và .
- Điểm (đối xứng với qua trục ).
Vẽ parabol đi qua các điểm trên, đỉnh ở trên cùng, bề lõm hướng xuống.
c) Khoảng đồng biến, nghịch biến và tập giá trị.
Dựa vào đồ thị (parabol có bề lõm xuống, đỉnh tại ):
- Hàm số đồng biến trên khoảng .
- Hàm số nghịch biến trên khoảng .
Giá trị lớn nhất của hàm số là đạt tại ; đồ thị không có điểm thấp nhất. Do đó tập giá trị là:
d) Giải bất phương trình .
Ta có , có hai nghiệm và ; với nên khi và ở ngoài đoạn đó.
Mẫu thức có nghiệm (điều kiện ).
Bảng xét dấu của với các giá trị tới hạn :
| | | | | | | | | | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| | | | | | | | | | |
| | | | | | | | | | |
| | | | | | \|\| | | | | |
( không xác định tại .)
Bất phương trình được thỏa mãn khi hoặc , tức là:
Vậy tập nghiệm của bất phương trình là:
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.