Sách bài tập Toán 10 Tập hai

Giải Bài 2 trang 70 SBT Toán 10

Bài tập ôn tập cuối năm

Đề bài

a) Biểu diễn hình học tập nghiệm DD của hệ bất phương trình bậc nhất hai ẩn sau:
{x≥0y≥03x−2y≥−62x+y≤10.\begin{cases} x \geq 0 \\ y \geq 0 \\ 3x - 2y \geq -6 \\ 2x + y \leq 10. \end{cases}
b) Từ kết quả ở câu a), tìm giá trị lớn nhất và giá trị nhỏ nhất của biểu thức F(x;y)=2x+3yF(x; y) = 2x + 3y trên miền DD, biết rằng giá trị lớn nhất (tương ứng, nhỏ nhất) của FF đạt được tại một trong các đỉnh của miền đa giác DD.

Lời giải

a) Biểu diễn hình học tập nghiệm DD

Vẽ các đường thẳng giới hạn (biên) của các bất phương trình:
- d1:x=0d_1: x = 0 (trục OyOy); miền x≥0x \geq 0 là nửa mặt phẳng bên phải.
- d2:y=0d_2: y = 0 (trục OxOx); miền y≥0y \geq 0 là nửa mặt phẳng phía trên.
- d3:3x−2y=−6d_3: 3x - 2y = -6 (đi qua (0;3)(0;3) và (−2;0)(-2;0)); với 3x−2y≥−63x-2y \geq -6, thay O(0;0)O(0;0) được 0≥−60 \geq -6 (đúng) nên lấy nửa mặt phẳng chứa gốc OO.
- d4:2x+y=10d_4: 2x + y = 10 (đi qua (5;0)(5;0) và (0;10)(0;10)); với 2x+y≤102x+y \leq 10, thay O(0;0)O(0;0) được 0≤100 \leq 10 (đúng) nên lấy nửa mặt phẳng chứa gốc OO.

Miền nghiệm DD là phần mặt phẳng là giao của bốn nửa mặt phẳng trên. Đó là miền đa giác (tứ giác) với các đỉnh:

- O(0;0)O(0;0) (giao d1d_1 và d2d_2)
- A(5;0)A(5;0) (giao d2d_2 và d4d_4: 2x=10⇒x=52x = 10 \Rightarrow x = 5)
- B(2;6)B(2;6) (giao d3d_3 và d4d_4: từ y=10−2xy = 10 - 2x thế vào 3x−2(10−2x)=−6⇒7x=14⇒x=2, y=63x - 2(10-2x) = -6 \Rightarrow 7x = 14 \Rightarrow x = 2,\ y = 6)
- C(0;3)C(0;3) (giao d1d_1 và d3d_3: −2y=−6⇒y=3-2y = -6 \Rightarrow y = 3)

Vậy DD là miền tứ giác OABCOABC với O(0;0), A(5;0), B(2;6), C(0;3)O(0;0),\ A(5;0),\ B(2;6),\ C(0;3) (kể cả các cạnh).

b) Tìm giá trị lớn nhất và nhỏ nhất của F(x;y)=2x+3yF(x;y) = 2x + 3y trên DD

Vì FF đạt GTLN (và GTNN) tại một trong các đỉnh của miền đa giác DD, ta tính FF tại bốn đỉnh:

- Tại O(0;0): F=2⋅0+3⋅0=0O(0;0):\ F = 2\cdot 0 + 3\cdot 0 = 0
- Tại A(5;0): F=2⋅5+3⋅0=10A(5;0):\ F = 2\cdot 5 + 3\cdot 0 = 10
- Tại B(2;6): F=2⋅2+3⋅6=4+18=22B(2;6):\ F = 2\cdot 2 + 3\cdot 6 = 4 + 18 = 22
- Tại C(0;3): F=2⋅0+3⋅3=9C(0;3):\ F = 2\cdot 0 + 3\cdot 3 = 9

So sánh: giá trị lớn nhất là 2222, giá trị nhỏ nhất là 00.

Vậy:
- FF đạt giá trị lớn nhất bằng 2222 tại đỉnh B(2;6)B(2;6).
- FF đạt giá trị nhỏ nhất bằng 00 tại đỉnh O(0;0)O(0;0).

Đáp số

Miền tứ giác OABCOABC với O(0;0), A(5;0), B(2;6), C(0;3)O(0;0),\ A(5;0),\ B(2;6),\ C(0;3)Fmax⁡=22F_{\max} = 22 tại (2;6)(2;6); Fmin⁡=0F_{\min} = 0 tại (0;0)(0;0)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.