Sách bài tập Toán 10 Tập một

Giải Bài 5.17 trang 81 SBT Toán 10

Bài 14. Các số đặc trưng đo độ phân tán   Đã kiểm chéo

Đề bài

Mẫu số liệu sau là chiều cao (đơn vị: cm) của các bạn trong tổ của Lan:
165 168 157 162 165 165 179 148 170 167.

a) Tính khoảng tứ phân vị của mẫu số liệu trên.

b) Khoảng tứ phân vị có bị ảnh hưởng bởi chiều cao của bạn cao nhất, bạn thấp nhất không?

Lời giải

a) Tính khoảng tứ phân vị

Mẫu có n=10n=10 giá trị. Sắp xếp theo thứ tự không giảm:

148157162165165165167168170179148 \quad 157 \quad 162 \quad 165 \quad 165 \quad 165 \quad 167 \quad 168 \quad 170 \quad 179

Trung vị (ở giữa hai giá trị thứ 5 và thứ 6):
Q2=165+1652=165.Q_2=\dfrac{165+165}{2}=165.

Nửa số liệu bên trái (5 giá trị): 148; 157; 162; 165; 165148;\ 157;\ 162;\ 165;\ 165. Trung vị của nửa này là giá trị chính giữa:
Q1=162.Q_1=162.

Nửa số liệu bên phải (5 giá trị): 165; 167; 168; 170; 179165;\ 167;\ 168;\ 170;\ 179. Trung vị của nửa này là:
Q3=168.Q_3=168.

Khoảng tứ phân vị:
ΔQ=Q3−Q1=168−162=6 (cm).\Delta_Q=Q_3-Q_1=168-162=6\ (\text{cm}).

b) Ảnh hưởng của bạn cao nhất, bạn thấp nhất

Bạn cao nhất (179179 cm) và bạn thấp nhất (148148 cm) là hai giá trị ở hai đầu mẫu. Khi tính Q1Q_1 và Q3Q_3, ta chỉ dùng các giá trị nằm phía trong mẫu, không dùng hai giá trị cực hai đầu. Vì vậy khoảng tứ phân vị ΔQ=Q3−Q1\Delta_Q=Q_3-Q_1 không bị ảnh hưởng bởi chiều cao của bạn cao nhất và bạn thấp nhất. (Đây chính là lí do người ta dùng khoảng tứ phân vị để đo độ phân tán khi mẫu có giá trị bất thường.)

Đáp số

ΔQ=6\Delta_Q = 6 cmKhông bị ảnh hưởng

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.