Sách bài tập Toán 10 Tập một

Giải Bài 5.16 trang 81 SBT Toán 10

Bài 14. Các số đặc trưng đo độ phân tán

Đề bài

Trong các dãy số liệu sau, dãy nào có độ lệch chuẩn lớn nhất?
(a) 98 99 100 101 102.
(b) 2 4 6 8 10.
(c) 2 10.

Lời giải

Ta tính độ lệch chuẩn của mỗi dãy. Nhắc lại công thức: với dãy x1,x2,…,xnx_1, x_2, \ldots, x_n có số trung bình xˉ\bar{x}, phương sai là s2=1n∑i=1n(xi−xˉ)2s^2 = \dfrac{1}{n}\sum_{i=1}^{n}(x_i-\bar{x})^2 và độ lệch chuẩn là s=s2s = \sqrt{s^2}.

a) Dãy 98, 99, 100, 101, 102 (n=5n=5)

Số trung bình: xˉ=98+99+100+101+1025=5005=100\bar{x} = \dfrac{98+99+100+101+102}{5} = \dfrac{500}{5} = 100.

Phương sai:
sa2=15[(−2)2+(−1)2+02+12+22]=15(4+1+0+1+4)=105=2.s_a^2 = \frac{1}{5}\left[(-2)^2+(-1)^2+0^2+1^2+2^2\right] = \frac{1}{5}(4+1+0+1+4) = \frac{10}{5} = 2.

Độ lệch chuẩn: sa=2≈1,41s_a = \sqrt{2} \approx 1{,}41.

b) Dãy 2, 4, 6, 8, 10 (n=5n=5)

Số trung bình: xˉ=2+4+6+8+105=305=6\bar{x} = \dfrac{2+4+6+8+10}{5} = \dfrac{30}{5} = 6.

Phương sai:
sb2=15[(−4)2+(−2)2+02+22+42]=15(16+4+0+4+16)=405=8.s_b^2 = \frac{1}{5}\left[(-4)^2+(-2)^2+0^2+2^2+4^2\right] = \frac{1}{5}(16+4+0+4+16) = \frac{40}{5} = 8.

Độ lệch chuẩn: sb=8=22≈2,83s_b = \sqrt{8} = 2\sqrt{2} \approx 2{,}83.

c) Dãy 2, 10 (n=2n=2)

Số trung bình: xˉ=2+102=6\bar{x} = \dfrac{2+10}{2} = 6.

Phương sai:
sc2=12[(2−6)2+(10−6)2]=12(16+16)=322=16.s_c^2 = \frac{1}{2}\left[(2-6)^2+(10-6)^2\right] = \frac{1}{2}(16+16) = \frac{32}{2} = 16.

Độ lệch chuẩn: sc=16=4s_c = \sqrt{16} = 4.

So sánh: sa=2≈1,41<sb=22≈2,83<sc=4s_a = \sqrt{2} \approx 1{,}41 < s_b = 2\sqrt{2} \approx 2{,}83 < s_c = 4.

Vậy dãy (c) có độ lệch chuẩn lớn nhất (bằng 44).

Đáp số

sa=2≈1,41s_a=\sqrt{2}\approx 1,41sb=22≈2,83s_b=2\sqrt{2}\approx 2,83sc=4s_c=4; dãy (c) có độ lệch chuẩn lớn nhất

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.