Giải Bài 6.5 trang 9 SBT Toán 10
Đề bài
Trong một cuộc thi chạy 100 m, có ba học sinh dự thi. Biểu đồ trên Hình 6.9 mô tả quãng đường chạy được $y$ (m) theo thời gian $t$ (s) của mỗi học sinh.
a) Đường biểu diễn quãng đường chạy được của mỗi học sinh có là đồ thị hàm số hay không?
b) Học sinh nào về đích đầu tiên? Hãy cho biết ba học sinh đó có chạy hết quãng đường thi theo quy định hay không.
Mô tả hình bằng lời
Hình 6.9: Hệ trục toạ độ với trục hoành $t$ (s) và trục tung $y$ (m). Đường ngang nét đứt ở mức $y = 100$. Có ba đường cong đều xuất phát từ gốc O và tăng lên, kết thúc khi đạt $y = 100$ tại ba điểm A, B, C (theo thứ tự từ trái sang phải trên đường $y=100$); A đạt 100 sớm nhất, rồi đến B, rồi C. Trên trục hoành có đánh dấu mốc $t = 20$. Các đường cong có dạng khác nhau (một đường có đoạn gần như nằm ngang ở giữa rồi tăng tiếp).
Lời giải
a) Mỗi đường biểu diễn cho thấy ứng với mỗi giá trị của thời gian $t$ chỉ có một giá trị tương ứng của quãng đường $y$ (mỗi đường thẳng đứng chỉ cắt đường cong tại nhiều nhất một điểm).
Vậy mỗi đường biểu diễn quãng đường chạy được của mỗi học sinh đều là đồ thị của một hàm số $y$ theo biến số $t$.
(Lưu ý: đồ thị của học sinh có đoạn gần như nằm ngang ở giữa cho thấy trong khoảng thời gian đó quãng đường hầu như không tăng — tức là học sinh đó chạy chậm lại hoặc dừng lại một lúc — nhưng đây vẫn là đồ thị của một hàm số.)
b) Cả ba đường cong đều kết thúc tại mức $y = 100$ (m) tại ba điểm $A$, $B$, $C$. Học sinh về đích chính là học sinh đạt $y = 100$ tại thời điểm $t$ nhỏ nhất.
Vì điểm $A$ đạt mức $y = 100$ sớm nhất (ứng với thời gian $t$ nhỏ nhất), nên học sinh ứng với đường qua điểm $A$ về đích đầu tiên, sau đó đến học sinh ứng với điểm $B$, cuối cùng là học sinh ứng với điểm $C$.
Cả ba đường cong đều đạt tới mức $y = 100$ (m), nghĩa là cả ba học sinh đều chạy hết quãng đường $100$ m theo quy định của cuộc thi.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.