Sách bài tập Toán 10 Tập một

Giải Bài 4.34 trang 65 SBT Toán 10

Bài 9. Tích của một vectơ với một số

Đề bài

Trong mặt phẳng toạ độ OxyOxy cho hai điểm A(2;1)A(2;1) và B(4;3)B(4;3).

a) Tìm toạ độ của điểm CC thuộc trục hoành sao cho tam giác ABCABC vuông tại AA. Tính chu vi và diện tích của tam giác ABCABC.

b) Tìm toạ độ của điểm DD sao cho tam giác ABDABD vuông cân tại AA.

Lời giải

Phân tích chung. Ta có AB⃗=(4−2 ; 3−1)=(2 ; 2)\vec{AB}=(4-2\,;\,3-1)=(2\,;\,2), suy ra AB=22+22=22AB=\sqrt{2^2+2^2}=2\sqrt{2}.

---

a) Vì CC thuộc trục hoành OxOx nên C(c ; 0)C(c\,;\,0).

Ta có AC⃗=(c−2 ; −1)\vec{AC}=(c-2\,;\,-1).

Tam giác ABCABC vuông tại AA khi và chỉ khi AB⃗⊥AC⃗\vec{AB}\perp\vec{AC}, tức là:
AB⃗⋅AC⃗=0  ⇔  2(c−2)+2⋅(−1)=0  ⇔  2c−6=0  ⇔  c=3.\vec{AB}\cdot\vec{AC}=0 \;\Leftrightarrow\; 2(c-2)+2\cdot(-1)=0 \;\Leftrightarrow\; 2c-6=0 \;\Leftrightarrow\; c=3.

Vậy C(3 ; 0)C(3\,;\,0).

Khi đó:
- AC⃗=(1 ; −1)⇒AC=12+(−1)2=2\vec{AC}=(1\,;\,-1)\Rightarrow AC=\sqrt{1^2+(-1)^2}=\sqrt{2}.
- BC⃗=(3−4 ; 0−3)=(−1 ; −3)⇒BC=(−1)2+(−3)2=10\vec{BC}=(3-4\,;\,0-3)=(-1\,;\,-3)\Rightarrow BC=\sqrt{(-1)^2+(-3)^2}=\sqrt{10}.

(Kiểm tra: AB2+AC2=8+2=10=BC2AB^2+AC^2=8+2=10=BC^2 — đúng là tam giác vuông tại AA.)

Chu vi:
P=AB+AC+BC=22+2+10=32+10≈7,40.P=AB+AC+BC=2\sqrt{2}+\sqrt{2}+\sqrt{10}=3\sqrt{2}+\sqrt{10}\approx 7{,}40.

Diện tích (tam giác vuông tại AA, hai cạnh góc vuông là ABAB và ACAC):
S=12 AB⋅AC=12⋅22⋅2=12⋅4=2.S=\frac{1}{2}\,AB\cdot AC=\frac{1}{2}\cdot 2\sqrt{2}\cdot\sqrt{2}=\frac{1}{2}\cdot 4=2.

---

b) Gọi D(x ; y)D(x\,;\,y), khi đó AD⃗=(x−2 ; y−1)\vec{AD}=(x-2\,;\,y-1).

Tam giác ABDABD vuông cân tại AA khi và chỉ khi:
{AB⃗⋅AD⃗=0AD=AB\begin{cases}\vec{AB}\cdot\vec{AD}=0\\ AD=AB\end{cases}

Điều kiện vuông góc:
2(x−2)+2(y−1)=0  ⇔  x+y−3=0  ⇔  y=3−x.2(x-2)+2(y-1)=0 \;\Leftrightarrow\; x+y-3=0 \;\Leftrightarrow\; y=3-x.

Điều kiện bằng độ dài AD2=AB2=8AD^2=AB^2=8:
(x−2)2+(y−1)2=8.(x-2)^2+(y-1)^2=8.

Thay y=3−xy=3-x (nên y−1=2−xy-1=2-x):
(x−2)2+(2−x)2=8  ⇔  2(x−2)2=8  ⇔  (x−2)2=4  ⇔  x=4 hoặc x=0.(x-2)^2+(2-x)^2=8 \;\Leftrightarrow\; 2(x-2)^2=8 \;\Leftrightarrow\; (x-2)^2=4 \;\Leftrightarrow\; x=4 \text{ hoặc } x=0.

- Với x=4⇒y=3−4=−1x=4\Rightarrow y=3-4=-1, ta được D(4 ; −1)D(4\,;\,-1).
- Với x=0⇒y=3−0=3x=0\Rightarrow y=3-0=3, ta được D(0 ; 3)D(0\,;\,3).

(Kiểm tra D(4;−1)D(4;-1): AD⃗=(2 ; −2)\vec{AD}=(2\,;\,-2), AB⃗⋅AD⃗=4−4=0\vec{AB}\cdot\vec{AD}=4-4=0 và AD=22=ABAD=2\sqrt{2}=AB — thoả mãn. Tương tự với D(0;3)D(0;3).)

Vậy có hai điểm thoả mãn: D(4 ; −1)D(4\,;\,-1) hoặc D(0 ; 3)D(0\,;\,3).

Đáp số

C(3; 0); chu vi =32+10≈7,40=3\sqrt{2}+\sqrt{10}\approx 7,40; diện tích =2=2D(4; -1) hoặc D(0; 3)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.