Sách bài tập Toán 10 Tập một

Giải Bài 4.35 trang 65 SBT Toán 10

Bài 9. Tích của một vectơ với một số

Đề bài

Trong mặt phẳng toạ độ OxyOxy cho hai điểm A(1;4)A(1;4) và C(9;2)C(9;2) là hai đỉnh của hình vuông ABCDABCD. Tìm toạ độ các đỉnh BB, DD, biết rằng tung độ của BB là một số âm.

Lời giải

Vì ABCDABCD là hình vuông nên AA và CC là hai đỉnh đối nhau, tức ACAC là một đường chéo; BB, DD là hai đầu của đường chéo còn lại BDBD.

Bước 1. Tìm tâm hình vuông.
Hai đường chéo của hình vuông cắt nhau tại trung điểm OO của mỗi đường. OO là trung điểm ACAC nên:
O(1+92;4+22)=O(5;3).O\left(\frac{1+9}{2};\frac{4+2}{2}\right)=O(5;3).
OO cũng là trung điểm của BDBD.

Bước 2. Lập điều kiện cho BB.
Trong hình vuông, hai đường chéo bằng nhau và vuông góc, nên OA=OBOA=OB và OB→⊥OA→\overrightarrow{OB}\perp\overrightarrow{OA}.
Ta có OA→=(1−5;4−3)=(−4;1)\overrightarrow{OA}=(1-5;4-3)=(-4;1), suy ra OA2=16+1=17OA^2=16+1=17.
Gọi B(x;y)B(x;y), khi đó OB→=(x−5;y−3)\overrightarrow{OB}=(x-5;y-3).

- Điều kiện OB→⊥OA→\overrightarrow{OB}\perp\overrightarrow{OA}:
OB→⋅OA→=−4(x−5)+1⋅(y−3)=0 ⇒ y−3=4(x−5).(1)\overrightarrow{OB}\cdot\overrightarrow{OA}=-4(x-5)+1\cdot(y-3)=0\ \Rightarrow\ y-3=4(x-5).\quad(1)
- Điều kiện OB2=OA2=17OB^2=OA^2=17:
(x−5)2+(y−3)2=17.(2)(x-5)^2+(y-3)^2=17.\quad(2)

Bước 3. Giải hệ.
Thay (1)(1) vào (2)(2), đặt u=x−5u=x-5:
u2+(4u)2=17 ⇔ 17u2=17 ⇔ u=±1.u^2+(4u)^2=17\ \Leftrightarrow\ 17u^2=17\ \Leftrightarrow\ u=\pm1.
- Với u=1u=1: x=6x=6, y−3=4⇒y=7y-3=4\Rightarrow y=7, được B(6;7)B(6;7).
- Với u=−1u=-1: x=4x=4, y−3=−4⇒y=−1y-3=-4\Rightarrow y=-1, được B(4;−1)B(4;-1).

Bước 4. Chọn nghiệm và tìm DD.
Vì tung độ của BB là số âm nên B(4;−1)B(4;-1).
Do O(5;3)O(5;3) là trung điểm BDBD nên:
D(2⋅5−4; 2⋅3−(−1))=D(6;7).D(2\cdot5-4;\,2\cdot3-(-1))=D(6;7).

Kiểm tra: AB→=(3;−5)\overrightarrow{AB}=(3;-5), BC→=(5;3)\overrightarrow{BC}=(5;3) có AB=BC=34AB=BC=\sqrt{34} và AB→⋅BC→=15−15=0\overrightarrow{AB}\cdot\overrightarrow{BC}=15-15=0, nên ABCDABCD là hình vuông (thoả mãn).

Kết luận: B(4;−1)B(4;-1), D(6;7)D(6;7).

Đáp số

B(4; -1), D(6; 7)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.