Giải Bài 6.28 trang 22 SBT Toán 10
Đề bài
Giải các phương trình sau:
a) $\sqrt{-x^2+77x-212}=\sqrt{x^2+x-2}$;
b) $\sqrt{x^2+25x-26}=\sqrt{x-x^2}$;
c) $\sqrt{4x^2+8x-37}=\sqrt{-x^2-2x+3}$.
Lời giải
Phương trình dạng $\sqrt{A}=\sqrt{B}$ có nghĩa khi hai biểu thức dưới căn bằng nhau và không âm. Vì khi $A=B$ thì chỉ cần kiểm tra một biểu thức không âm, ta giải $A=B$ rồi thử lại điều kiện $B\ge 0$.
a) $\sqrt{-x^2+77x-212}=\sqrt{x^2+x-2}$
Bình phương hai vế (đưa về phương trình hệ quả):
$$-x^2+77x-212 = x^2+x-2$$
$$2x^2-76x+210=0 \;\Leftrightarrow\; x^2-38x+105=0.$$
Giải: $\Delta = 38^2-4\cdot105 = 1444-420 = 1024,\ \sqrt{\Delta}=32$, nên
$$x=\frac{38+32}{2}=35 \quad\text{hoặc}\quad x=\frac{38-32}{2}=3.$$
Thử lại (cần biểu thức dưới căn không âm):
- $x=3$: $x^2+x-2 = 9+3-2 = 10\ge 0$ (và $-9+231-212=10$). Nhận.
- $x=35$: $x^2+x-2 = 1225+35-2 = 1258\ge 0$. Nhận.
Vậy phương trình có hai nghiệm $x=3$ và $x=35$.
b) $\sqrt{x^2+25x-26}=\sqrt{x-x^2}$
Bình phương hai vế:
$$x^2+25x-26 = x-x^2$$
$$2x^2+24x-26=0 \;\Leftrightarrow\; x^2+12x-13=0 \;\Leftrightarrow\; (x-1)(x+13)=0.$$
Suy ra $x=1$ hoặc $x=-13$.
Thử lại với điều kiện $x-x^2\ge 0$ (tức $0\le x\le 1$):
- $x=1$: $x-x^2 = 1-1 = 0\ge 0$ (và $1+25-26=0$). Nhận.
- $x=-13$: $x-x^2 = -13-169 = -182 < 0$. Loại.
Vậy phương trình có nghiệm duy nhất $x=1$.
c) $\sqrt{4x^2+8x-37}=\sqrt{-x^2-2x+3}$
Bình phương hai vế:
$$4x^2+8x-37 = -x^2-2x+3$$
$$5x^2+10x-40=0 \;\Leftrightarrow\; x^2+2x-8=0 \;\Leftrightarrow\; (x-2)(x+4)=0.$$
Suy ra $x=2$ hoặc $x=-4$.
Thử lại với điều kiện $-x^2-2x+3\ge 0$ (tức $-3\le x\le 1$):
- $x=2$: $-x^2-2x+3 = -4-4+3 = -5 < 0$. Loại.
- $x=-4$: $-x^2-2x+3 = -16+8+3 = -5 < 0$. Loại.
Cả hai giá trị đều không thỏa mãn, nên phương trình vô nghiệm.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.