Sách bài tập Toán 10 Tập hai

Giải Bài 6.24 trang 19 SBT Toán 10

Bài 17. Dấu của tam thức bậc hai

Đề bài

Tìm các giá trị của tham số $m$ để
a) $-x^2 + (m+1)x - 2m + 1 \leq 0, \ \forall x \in \mathbb{R}$;

b) $x^2 - (2m+1)x + m + 2 > 0, \ \forall x \in \mathbb{R}$.

Lời giải

## a) $-x^2 + (m+1)x - 2m + 1 \leq 0,\ \forall x \in \mathbb{R}$

Đặt $f(x) = -x^2 + (m+1)x - 2m + 1$ với $a = -1,\ b = m+1,\ c = -2m+1$.

Vì $a = -1 < 0$, tam thức $f(x) \leq 0$ với mọi $x \in \mathbb{R}$ khi và chỉ khi $\Delta \leq 0$.

Tính biệt thức:
$$\Delta = (m+1)^2 - 4\cdot(-1)\cdot(-2m+1) = (m+1)^2 + 4(-2m+1)$$
$$= m^2 + 2m + 1 - 8m + 4 = m^2 - 6m + 5.$$

Yêu cầu $\Delta \leq 0$:
$$m^2 - 6m + 5 \leq 0 \iff (m-1)(m-5) \leq 0 \iff 1 \leq m \leq 5.$$

Kết luận: $1 \leq m \leq 5$.

##

b) $x^2 - (2m+1)x + m + 2 > 0,\ \forall x \in \mathbb{R}$

Đặt $g(x) = x^2 - (2m+1)x + m + 2$ với $a = 1,\ b = -(2m+1),\ c = m+2$.

Vì $a = 1 > 0$, tam thức $g(x) > 0$ với mọi $x \in \mathbb{R}$ khi và chỉ khi $\Delta < 0$ (dấu nghiêm ngặt).

Tính biệt thức:
$$\Delta = (2m+1)^2 - 4(m+2) = 4m^2 + 4m + 1 - 4m - 8 = 4m^2 - 7.$$

Yêu cầu $\Delta < 0$:
$$4m^2 - 7 < 0 \iff m^2 < \frac{7}{4} \iff -\frac{\sqrt{7}}{2} < m < \frac{\sqrt{7}}{2}.$$

Kết luận: $-\dfrac{\sqrt{7}}{2} < m < \dfrac{\sqrt{7}}{2}$ (tức $m^2 < \dfrac{7}{4}$).

Đáp số

$1 \leq m \leq 5$$-\dfrac{\sqrt{7}}{2} < m < \dfrac{\sqrt{7}}{2}$ (xấp xỉ $-1,32 < m < 1,32$)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.