Giải Bài 18.19 trang 59 SBT Khoa học tự nhiên 9
Đề bài
Một bạn dùng dao cắt một mẫu natri, thấy bề mặt kim loại có vẻ sáng lấp lánh. Sau đó, bề mặt này nhanh chóng bị xỉn màu và mất vẻ sáng lấp lánh.
a) Tại sao bề mặt natri bị mất vẻ sáng nhanh chóng?
b) Để bảo quản kim loại natri, cần ngâm chìm miếng natri trong dầu hoả mà không để trong không khí. Hãy giải thích.
c) Khi lấy natri, chỉ được dùng panh để kẹp mà không được dùng tay cầm trực tiếp. Hãy giải thích.
Lời giải
a) Tại sao bề mặt natri bị mất vẻ sáng nhanh chóng?
Natri là kim loại hoạt động hoá học rất mạnh. Ngay khi dùng dao cắt, bề mặt mới của natri còn sáng lấp lánh, nhưng lập tức tiếp xúc với không khí. Natri phản ứng nhanh với khí oxygen (và hơi nước) trong không khí ở ngay nhiệt độ thường, tạo thành lớp sản phẩm (chủ yếu là sodium oxide, ngoài ra có sodium hydroxide) phủ lên bề mặt:
Lớp sản phẩm này có màu xỉn, che phủ kim loại nên bề mặt natri nhanh chóng mất vẻ sáng lấp lánh.
b) Vì sao bảo quản natri bằng cách ngâm chìm trong dầu hoả?
Vì natri phản ứng mạnh với oxygen và hơi nước có trong không khí (với nước còn phản ứng rất mãnh liệt):
Dầu hoả là chất không phản ứng với natri và không cho không khí, hơi nước tiếp xúc với kim loại. Khi ngâm chìm natri trong dầu hoả, natri được cách li hoàn toàn với oxygen và hơi nước nên không bị biến đổi, nhờ đó bảo quản được natri.
c) Vì sao chỉ dùng panh để kẹp, không được dùng tay cầm trực tiếp?
Trên da tay luôn có hơi ẩm (mồ hôi, nước). Natri phản ứng rất mạnh với nước, toả nhiều nhiệt và tạo ra sodium hydroxide (NaOH) là chất có tính ăn mòn mạnh:
Nếu cầm trực tiếp bằng tay, natri sẽ phản ứng với hơi ẩm trên da, nhiệt toả ra cùng với NaOH tạo thành sẽ gây bỏng, ăn mòn và làm tổn thương da tay. Vì vậy chỉ được dùng panh (kẹp) để lấy natri nhằm bảo đảm an toàn.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.