Sách bài tập Khoa học tự nhiên 9

Giải Bài 18.18 trang 59 SBT Khoa học tự nhiên 9

Bài 18. Tính chất chung của kim loại   Đã kiểm chéo

Đề bài

Để xác định tên một kim loại, một bạn hoà tan hoàn toàn 0,9 g kim loại đó trong dung dịch HCl 2,5 M và thấy dùng hết 40 mL dung dịch. Hãy xác định kim loại trên (biết hoá trị của kim loại trong khoảng từ I đến III).

Lời giải

Bước 1. Tính số mol HCl đã dùng.

Đổi thể tích: V=40 mL=0,04 LV = 40\ \text{mL} = 0{,}04\ \text{L}.

nHCl=CM⋅V=2,5×0,04=0,1 (mol)n_{HCl} = C_M \cdot V = 2{,}5 \times 0{,}04 = 0{,}1\ (\text{mol})

Bước 2. Viết phương trình hoá học.

Gọi kim loại là MM, hoá trị nn (n=I,IIn = \text{I}, \text{II} hoặc III\text{III}). Kim loại tác dụng với dung dịch HCl:

2M+2nHCl→2MCln+nH2↑2M + 2nHCl \rightarrow 2MCl_n + nH_2\uparrow

Bước 3. Lập biểu thức khối lượng mol theo hoá trị nn.

Theo phương trình, cứ 2 mol MM phản ứng với 2n2n mol HCl, nên:

nM=nHCln=0,1n (mol)n_M = \dfrac{n_{HCl}}{n} = \dfrac{0{,}1}{n}\ (\text{mol})

Khối lượng mol của kim loại:

M=mnM=0,90,1n=0,9⋅n0,1=9nM = \dfrac{m}{n_M} = \dfrac{0{,}9}{\frac{0{,}1}{n}} = \dfrac{0{,}9 \cdot n}{0{,}1} = 9n

Bước 4. Biện luận theo hoá trị.

| Hoá trị nn | M=9nM = 9n | Kết luận |
|:---:|:---:|:---|
| I | 9 | loại (không có kim loại) |
| II | 18 | loại (không có kim loại) |
| III | 27 | nhận: kim loại nhôm (Al) |

Vậy kim loại cần tìm là nhôm (Al), hoá trị III, M=27M = 27.

Bước 5. Kiểm tra lại đáp số.

nAl=0,927=130 mol;nHCl=3×130=0,1 mol (đúng)n_{Al} = \dfrac{0{,}9}{27} = \dfrac{1}{30}\ \text{mol}; \quad n_{HCl} = 3 \times \dfrac{1}{30} = 0{,}1\ \text{mol} \ (\text{đúng})

Đáp số

Nhôm (Al), hoá trị III, M = 27

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.