Sách bài tập Địa lí 10

Giải Bài 11 trang 51 SBT Địa lí 10

Bài 19. Quy mô dân số, gia tăng dân số và cơ cấu dân số thế giới   Gợi ý trả lời

Đề bài

Cho bảng số liệu sau:

CƠ CẤU DÂN SỐ THEO TUỔI CỦA MỘT SỐ CHÂU LỤC, NĂM 2020 (Đơn vị: %)

- Nhận xét cơ cấu dân số theo tuổi của các châu lục năm 2020. Các châu lục đang thuộc loại cơ cấu dân số nào?
- Dân số trẻ, dân số già và dân số vàng tác động như thế nào đến sự phát triển kinh tế - xã hội?

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 51 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Bảng cơ cấu dân số theo tuổi của một số châu lục, năm 2020 (đơn vị: %):

| Nhóm tuổi | Châu Phi | Châu Á | Châu Âu |
| --- | --- | --- | --- |
| 0 - 14 | 40,0 | 23,5 | 16 |
| 15 - 64 | 56,0 | 67,7 | 65 |
| 65 trở lên | 4,0 | 8,8 | 19 |

Gợi ý trả lời

a) Nhận xét cơ cấu dân số theo tuổi của các châu lục năm 2020 và xác định loại cơ cấu

Dựa vào tiêu chí phân loại cơ cấu dân số theo tuổi (nhóm 0−140-14 tuổi và nhóm 6565 tuổi trở lên):

| Tiêu chí | Dân số trẻ | Dân số già |
| --- | --- | --- |
| Nhóm 0−140-14 tuổi | trên 35%35\% | dưới 25%25\% |
| Nhóm 6565 tuổi trở lên | dưới 7%7\% | trên 15%15\% |

- Châu Phi: Tỉ lệ nhóm 0−140-14 tuổi rất cao (40,0%40,0\%, trên 35%35\%), tỉ lệ nhóm 6565 tuổi trở lên rất thấp (4,0%4,0\%, dưới 7%7\%) → cơ cấu dân số trẻ.
- Châu Âu: Tỉ lệ nhóm 0−140-14 tuổi thấp (16%16\%, dưới 25%25\%), tỉ lệ nhóm 6565 tuổi trở lên cao (19%19\%, trên 15%15\%) → cơ cấu dân số già.
- Châu Á: Tỉ lệ nhóm 0−140-14 tuổi ở mức trung bình (23,5%23,5\%), nhóm 6565 tuổi trở lên (8,8%8,8\%), đặc biệt nhóm trong độ tuổi lao động 15−6415-64 chiếm tỉ trọng rất cao (67,7%67,7\% – cao nhất trong ba châu lục) → đang trong thời kì cơ cấu dân số vàng (chuyển tiếp từ dân số trẻ sang dân số già).

→ Nhìn chung, châu Phi có dân số trẻ, châu Âu có dân số già, còn châu Á đang ở giai đoạn cơ cấu dân số vàng với lực lượng lao động dồi dào.

b) Tác động của dân số trẻ, dân số già và dân số vàng đến sự phát triển kinh tế - xã hội

- Dân số trẻ:
- *Thuận lợi:* bảo đảm nguồn lao động dự trữ dồi dào cho tương lai, thị trường tiêu thụ rộng lớn, dân số năng động.
- *Khó khăn:* gây sức ép lớn lên vấn đề giáo dục, y tế, nhà ở, việc làm; chi phí nuôi dưỡng, chăm sóc trẻ em lớn, khó tích lũy để phát triển kinh tế.

- Dân số già:
- *Thuận lợi:* có lực lượng lao động nhiều kinh nghiệm, tay nghề cao; tỉ lệ trẻ em ít nên giảm sức ép về giáo dục, chăm sóc trẻ.
- *Khó khăn:* thiếu hụt nguồn lao động bổ sung, nguy cơ suy giảm dân số; chi phí lớn cho phúc lợi, y tế, bảo hiểm và chăm sóc người cao tuổi; gánh nặng cho nhóm dân số trong độ tuổi lao động tăng.

- Dân số vàng (cơ cấu dân số vàng):
- *Thuận lợi:* lực lượng lao động dồi dào, tỉ lệ người phụ thuộc thấp → là cơ hội lớn để đẩy mạnh phát triển kinh tế, tăng năng suất, tích lũy và nâng cao mức sống.
- *Khó khăn:* nếu không tạo đủ việc làm và sử dụng hợp lí nguồn lao động sẽ dẫn đến thất nghiệp, lãng phí nguồn nhân lực; đồng thời cần chuẩn bị cho giai đoạn già hóa dân số tiếp theo.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.