Giải Câu hỏi trang 40 Chuyên đề Vật lí 11
Đề bài
Nêu nguyên nhân dẫn tới sự suy giảm tín hiệu khi truyền tín hiệu qua cáp đồng trục và cáp sợi quang.
Lời giải
a) Cáp đồng trục (truyền tín hiệu bằng dòng điện):
- Điện trở của lõi dẫn điện: Lõi đồng và lớp lưới dẫn có điện trở nên khi dòng điện tín hiệu chạy qua sẽ toả nhiệt (hiệu ứng Joule), biến một phần năng lượng tín hiệu thành nhiệt, làm tín hiệu yếu dần theo chiều dài cáp.
- Tổn hao trong lớp điện môi: Lớp cách điện giữa lõi và vỏ không lí tưởng nên có dòng rò và hấp thụ một phần năng lượng của tín hiệu (nhất là ở tần số cao).
- Bức xạ và nhiễu điện từ: Một phần năng lượng tín hiệu bị bức xạ ra ngoài dưới dạng sóng điện từ; ngược lại cáp cũng chịu nhiễu từ môi trường ngoài. Tần số càng cao thì các tổn hao này càng lớn, nên tín hiệu suy giảm càng mạnh.
b) Cáp sợi quang (truyền tín hiệu bằng ánh sáng):
- Sự hấp thụ ánh sáng: Vật liệu chế tạo sợi quang (thuỷ tinh) và các tạp chất trong đó hấp thụ một phần năng lượng ánh sáng, biến thành nhiệt.
- Sự tán xạ ánh sáng: Do những chỗ không đồng nhất rất nhỏ trong vật liệu, một phần ánh sáng bị tán xạ lệch khỏi phương truyền (tán xạ) nên không tới được đầu thu.
- Tổn hao do uốn cong và ghép nối: Khi sợi quang bị uốn cong hoặc tại các mối nối, điều kiện phản xạ toàn phần bị phá vỡ khiến một phần ánh sáng thoát ra ngoài lõi, làm tín hiệu suy giảm.
Trong cả hai loại cáp, tín hiệu suy giảm chủ yếu vì một phần năng lượng bị tiêu hao (toả nhiệt, bức xạ, tán xạ, rò ra ngoài) dọc đường truyền.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.