Chuyên đề học tập Toán 10

Giải Bài 1.11 trang 21 Chuyên đề Toán 10

Bài 2. Ứng dụng của hệ phương trình bậc nhất ba ẩn   Đã kiểm chéo

Đề bài

Ba lớp 10$A$, 10$B$, 10$C$ của một trường trung học phổ thông gồm 128 em học sinh cùng tham gia lao động trồng cây. Tính trung bình, mỗi em lớp 10$A$ trồng được 3 cây xoan và 4 cây bạch đàn; mỗi em lớp 10$B$ trồng được 2 cây xoan và 5 cây bạch đàn; mỗi em lớp 10$C$ trồng được 6 cây xoan. Cả ba lớp trồng được tổng cộng 476 cây xoan và 375 cây bạch đàn. Hỏi mỗi lớp có bao nhiêu em?

Lời giải

Gọi ẩn. Gọi số học sinh của ba lớp 10A, 10B, 10C lần lượt là $x,\ y,\ z$ (học sinh, $x,y,z\in\mathbb{N}^{*}$).

Lập hệ phương trình.

- Tổng số học sinh ba lớp là $128$ em:
$$x+y+z=128.$$

- Số cây xoan: mỗi em 10A trồng $3$ cây, mỗi em 10B trồng $2$ cây, mỗi em 10C trồng $6$ cây, tổng cộng $476$ cây:
$$3x+2y+6z=476.$$

- Số cây bạch đàn: mỗi em 10A trồng $4$ cây, mỗi em 10B trồng $5$ cây, lớp 10C không trồng, tổng cộng $375$ cây:
$$4x+5y=375.$$

Ta được hệ phương trình bậc nhất ba ẩn:
$$\begin{cases} x+y+z=128 \\ 3x+2y+6z=476 \\ 4x+5y=375. \end{cases}$$

Giải hệ.

Từ phương trình thứ nhất: $z=128-x-y$. Thế vào phương trình thứ hai:
$$3x+2y+6(128-x-y)=476 \;\Longrightarrow\; -3x-4y=-292 \;\Longrightarrow\; 3x+4y=292.$$

Kết hợp với phương trình thứ ba, ta có hệ hai ẩn:
$$\begin{cases} 3x+4y=292 \\ 4x+5y=375. \end{cases}$$

Nhân phương trình trên với $4$, phương trình dưới với $3$:
$$\begin{cases} 12x+16y=1168 \\ 12x+15y=1125. \end{cases}$$

Trừ vế theo vế: $y=43$.

Thay vào $3x+4y=292$: $3x+4\cdot 43=292 \Rightarrow 3x=120 \Rightarrow x=40$.

Do đó $z=128-40-43=45$.

Kiểm tra lại đáp số.
- Tổng học sinh: $40+43+45=128$ ✓
- Cây xoan: $3\cdot40+2\cdot43+6\cdot45=120+86+270=476$ ✓
- Cây bạch đàn: $4\cdot40+5\cdot43=160+215=375$ ✓

Kết luận. Lớp 10A có $40$ em, lớp 10B có $43$ em, lớp 10C có $45$ em.

Đáp số

Lớp 10A: 40 em; lớp 10B: 43 em; lớp 10C: 45 em

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.