Chuyên đề học tập Toán 10

Giải Vận dụng 1 trang 12 Chuyên đề Toán 10

Bài 1. Hệ phương trình bậc nhất ba ẩn   Đã kiểm chéo

Đề bài

Hà mua văn phòng phẩm cho nhóm bạn cùng lớp gồm Hà, Lan và Minh hết tổng cộng 820 nghìn đồng. Hà quên không lưu hoá đơn của mỗi bạn, nhưng nhớ được rằng số tiền trả cho Lan ít hơn một nửa số tiền trả cho Hà là 5 nghìn đồng, số tiền trả cho Minh nhiều hơn số tiền trả cho Lan là 210 nghìn đồng. Hỏi mỗi bạn Lan và Minh phải trả cho Hà bao nhiêu tiền?

Lời giải

Bước 1. Gọi ẩn và lập hệ phương trình.

Gọi số tiền (nghìn đồng) Hà, Lan, Minh phải trả lần lượt là $x,\ y,\ z$ $(x,y,z>0)$.

- Tổng số tiền ba bạn là $820$ nghìn đồng: $x+y+z=820$.
- Số tiền của Lan ít hơn một nửa số tiền của Hà là $5$ nghìn đồng: $y=\dfrac{x}{2}-5$, tức $x-2y=10$.
- Số tiền của Minh nhiều hơn của Lan là $210$ nghìn đồng: $z=y+210$, tức $-y+z=210$.

Ta được hệ phương trình bậc nhất ba ẩn:
$$\begin{cases} x+y+z=820 \\ x-2y=10 \\ -y+z=210 \end{cases}$$

Bước 2. Giải hệ.

Từ phương trình thứ hai: $x=2y+10$.

Từ phương trình thứ ba: $z=y+210$.

Thay vào phương trình thứ nhất:
$$(2y+10)+y+(y+210)=820$$
$$4y+220=820 \;\Rightarrow\; 4y=600 \;\Rightarrow\; y=150.$$

Suy ra:
$$x=2\cdot150+10=310,\qquad z=150+210=360.$$

Bước 3. Kiểm tra lại.

- Tổng: $310+150+360=820$ (nghìn đồng). ✓
- Nửa số tiền của Hà trừ số tiền của Lan: $\dfrac{310}{2}-150=155-150=5$ (nghìn đồng). ✓
- Số tiền của Minh hơn Lan: $360-150=210$ (nghìn đồng). ✓

Kết luận: Lan phải trả cho Hà $150$ nghìn đồng, Minh phải trả cho Hà $360$ nghìn đồng.

Đáp số

Lan: 150 nghìn đồngMinh: 360 nghìn đồng

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.