Chuyên đề học tập Toán 10

Giải Hoạt động 1 trang 7 Chuyên đề Toán 10

Bài 1. Hệ phương trình bậc nhất ba ẩn   Đã kiểm chéo

Đề bài

Khái niệm hệ phương trình bậc nhất ba ẩn
Xét hệ phương trình với các ẩn là $x$, $y$, $z$ sau:
$\begin{cases} x + y + z = 2 \\ x + 2y + 3z = 1 \\ 2x + y + 3z = -1. \end{cases}$
a) Mỗi phương trình của hệ trên có bậc mấy đối với các ẩn $x$, $y$, $z$?

b) Thử lại rằng bộ ba số $(x; y; z) = (1; 3; -2)$ thoả mãn cả ba phương trình của hệ.

c) Bằng cách thay trực tiếp vào hệ, hãy kiểm tra xem bộ ba số $(1; 1; 2)$ có thoả mãn hệ phương trình đã cho không.

Lời giải

a) Trong mỗi phương trình của hệ, các ẩn $x$, $y$, $z$ đều chỉ xuất hiện với số mũ $1$ và không có tích của hai ẩn khác nhau. Do đó mỗi phương trình của hệ là phương trình bậc nhất (bậc $1$) đối với các ẩn $x$, $y$, $z$.

b) Thay bộ ba số $(x; y; z) = (1; 3; -2)$ vào từng phương trình của hệ:

- Phương trình thứ nhất: $x + y + z = 1 + 3 + (-2) = 2$ (đúng).
- Phương trình thứ hai: $x + 2y + 3z = 1 + 2\cdot 3 + 3\cdot(-2) = 1 + 6 - 6 = 1$ (đúng).
- Phương trình thứ ba: $2x + y + 3z = 2\cdot 1 + 3 + 3\cdot(-2) = 2 + 3 - 6 = -1$ (đúng).

Vậy bộ ba số $(1; 3; -2)$ thoả mãn cả ba phương trình của hệ.

c) Thay bộ ba số $(x; y; z) = (1; 1; 2)$ vào phương trình thứ nhất của hệ:

$$x + y + z = 1 + 1 + 2 = 4 \neq 2.$$

Ngay phương trình thứ nhất đã không được nghiệm đúng, nên bộ ba số $(1; 1; 2)$ không thoả mãn hệ phương trình đã cho.

Đáp số

Mỗi phương trình đều là phương trình bậc nhất (bậc 1) đối với $x$, $y$, $z$đpcm (bộ $(1;3;-2)$ thoả mãn cả ba phương trình)Không thoả mãn (vì $1+1+2=4\neq 2$)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.