Chuyên đề học tập Toán 10

Giải Bài 1.2 trang 15 Chuyên đề Toán 10

Bài 2. Ứng dụng của hệ phương trình bậc nhất ba ẩn   Đã kiểm chéo

Đề bài

Giải các hệ phương trình sau:

a) $\begin{cases} 2x - y - z = 20 \\ x + y = -5 \\ x = 10; \end{cases}$
b) $\begin{cases} x - y - 3z = 20 \\ x - z = 3 \\ x + 3z = -7. \end{cases}$

Lời giải

a) $\begin{cases} 2x - y - z = 20 \\ x + y = -5 \\ x = 10 \end{cases}$

Hệ ở dạng tam giác, ta thế lần lượt từ phương trình cuối lên.

Từ phương trình thứ ba: $x = 10$.

Thế vào phương trình thứ hai: $10 + y = -5 \Rightarrow y = -15$.

Thế $x = 10,\ y = -15$ vào phương trình thứ nhất:
$$2\cdot 10 - (-15) - z = 20 \Rightarrow 20 + 15 - z = 20 \Rightarrow z = 15.$$

Vậy hệ có nghiệm duy nhất $(x; y; z) = (10; -15; 15)$.

*Kiểm tra:* $2\cdot10-(-15)-15 = 20$ ✓; $\ 10+(-15) = -5$ ✓; $\ x = 10$ ✓.

b) $\begin{cases} x - y - 3z = 20 \\ x - z = 3 \\ x + 3z = -7 \end{cases}$

Hai phương trình cuối chỉ chứa $x$ và $z$. Lấy phương trình thứ ba trừ phương trình thứ hai:
$$(x + 3z) - (x - z) = -7 - 3 \Rightarrow 4z = -10 \Rightarrow z = -2{,}5.$$

Thế $z = -2{,}5$ vào phương trình thứ hai: $x = 3 + z = 3 + (-2{,}5) = 0{,}5$.

Thế $x = 0{,}5,\ z = -2{,}5$ vào phương trình thứ nhất:
$$0{,}5 - y - 3\cdot(-2{,}5) = 20 \Rightarrow 0{,}5 - y + 7{,}5 = 20 \Rightarrow y = -12.$$

Vậy hệ có nghiệm duy nhất $(x; y; z) = (0{,}5; -12; -2{,}5)$.

*Kiểm tra:* $0{,}5-(-12)-3\cdot(-2{,}5) = 0{,}5+12+7{,}5 = 20$ ✓; $\ 0{,}5-(-2{,}5) = 3$ ✓; $\ 0{,}5+3\cdot(-2{,}5) = -7$ ✓.

Đáp số

$(x; y; z) = (10; -15; 15)$$(x; y; z) = (0,5; -12; -2,5)$

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.