Chuyên đề học tập Toán 10

Giải Vận dụng 2 trang 14 Chuyên đề Toán 10

Bài 2. Ứng dụng của hệ phương trình bậc nhất ba ẩn   Đã kiểm chéo

Đề bài

Tại một quốc gia, khoảng 400 loài động vật nằm trong danh sách các loài có nguy cơ tuyệt chủng. Các nhóm động vật có vú, chim và cá chiếm 55% các loài có nguy cơ tuyệt chủng. Nhóm chim chiếm nhiều hơn 0,7% so với nhóm cá, nhóm cá chiếm nhiều hơn 1,5% so với động vật có vú. Hỏi mỗi nhóm động vật có vú, chim và cá chiếm bao nhiêu phần trăm trong các loài có nguy cơ tuyệt chủng?

Lời giải

Gọi ẩn. Gọi phần trăm mà nhóm động vật có vú, nhóm chim và nhóm cá chiếm trong các loài có nguy cơ tuyệt chủng lần lượt là $x,\ y,\ z$ (đơn vị: %, với $x>0,\ y>0,\ z>0$).

Lập hệ phương trình.

- Ba nhóm chiếm $55\%$ tổng số các loài có nguy cơ tuyệt chủng:
$$x+y+z=55.$$
- Nhóm chim chiếm nhiều hơn nhóm cá $0{,}7\%$:
$$y=z+0{,}7 \;\Leftrightarrow\; y-z=0{,}7.$$
- Nhóm cá chiếm nhiều hơn động vật có vú $1{,}5\%$:
$$z=x+1{,}5 \;\Leftrightarrow\; -x+z=1{,}5.$$

Ta được hệ phương trình bậc nhất ba ẩn:
$$\begin{cases} x+y+z=55 \\ y-z=0{,}7 \\ -x+z=1{,}5 \end{cases}$$

Giải hệ. Biểu diễn $y$ và $z$ theo $x$:
$$z=x+1{,}5,\qquad y=z+0{,}7=(x+1{,}5)+0{,}7=x+2{,}2.$$

Thay vào phương trình đầu:
$$x+(x+2{,}2)+(x+1{,}5)=55 \;\Leftrightarrow\; 3x+3{,}7=55 \;\Leftrightarrow\; 3x=51{,}3 \;\Leftrightarrow\; x=17{,}1.$$

Suy ra:
$$z=17{,}1+1{,}5=18{,}6,\qquad y=17{,}1+2{,}2=19{,}3.$$

Kiểm tra lại.
- Tổng: $17{,}1+19{,}3+18{,}6=55$ $(\checkmark)$.
- Chim hơn cá: $19{,}3-18{,}6=0{,}7$ $(\checkmark)$.
- Cá hơn động vật có vú: $18{,}6-17{,}1=1{,}5$ $(\checkmark)$.

Kết luận. Trong các loài có nguy cơ tuyệt chủng, nhóm động vật có vú chiếm $17{,}1\%$, nhóm chim chiếm $19{,}3\%$ và nhóm cá chiếm $18{,}6\%$.

Đáp số

Động vật có vú: 17,1%; chim: 19,3%; cá: 18,6%

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.