Chuyên đề học tập Toán 10

Giải Hoạt động 1 trang 32 Chuyên đề Toán 10

Bài 4. Nhị thức Newton   Đã kiểm chéo

Đề bài

Khai triển (a+b)n(a + b)^n, n∈{1;2;3;4;5}n \in \{1; 2; 3; 4; 5\}
Trong Bài 25 SGK Toán 10 (bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống), ta đã biết:
(a+b)1=a+b(a + b)^1 = a + b
(a+b)2=a2+2ab+b2(a + b)^2 = a^2 + 2ab + b^2
(a+b)3=a3+3a2b+3ab2+b3(a + b)^3 = a^3 + 3a^2b + 3ab^2 + b^3
(a+b)4=a4+4a3b+6a2b2+4ab3+b4(a + b)^4 = a^4 + 4a^3b + 6a^2b^2 + 4ab^3 + b^4
(a+b)5=a5+5a4b+10a3b2+10a2b3+5ab4+b5(a + b)^5 = a^5 + 5a^4b + 10a^3b^2 + 10a^2b^3 + 5ab^4 + b^5
Với n∈{1;2;3;4;5}n \in \{1; 2; 3; 4; 5\}, trong khai triển của mỗi nhị thức (a+b)n(a + b)^n:

a) Có bao nhiêu số hạng?

b) Tổng số mũ của aa và bb trong mỗi số hạng bằng bao nhiêu?

c) Số mũ của aa và bb thay đổi thế nào khi chuyển từ số hạng này đến số hạng tiếp theo, tính từ trái sang phải?

Lời giải

Quan sát năm khai triển đã cho:

(a+b)1=a+b(a + b)^1 = a + b

(a+b)2=a2+2ab+b2(a + b)^2 = a^2 + 2ab + b^2

(a+b)3=a3+3a2b+3ab2+b3(a + b)^3 = a^3 + 3a^2b + 3ab^2 + b^3

(a+b)4=a4+4a3b+6a2b2+4ab3+b4(a + b)^4 = a^4 + 4a^3b + 6a^2b^2 + 4ab^3 + b^4

(a+b)5=a5+5a4b+10a3b2+10a2b3+5ab4+b5(a + b)^5 = a^5 + 5a^4b + 10a^3b^2 + 10a^2b^3 + 5ab^4 + b^5

a) Số số hạng trong mỗi khai triển

Đếm số số hạng trong từng khai triển:

- (a+b)1(a+b)^1 có 22 số hạng;
- (a+b)2(a+b)^2 có 33 số hạng;
- (a+b)3(a+b)^3 có 44 số hạng;
- (a+b)4(a+b)^4 có 55 số hạng;
- (a+b)5(a+b)^5 có 66 số hạng.

Như vậy số số hạng luôn nhiều hơn số mũ một đơn vị. Tổng quát, khai triển của (a+b)n(a+b)^n có n+1n+1 số hạng.

b) Tổng số mũ của aa và bb trong mỗi số hạng

Xét một số hạng bất kì, chẳng hạn trong (a+b)4(a+b)^4: với 6a2b26a^2b^2 ta có 2+2=42 + 2 = 4; với 4a3b4a^3b ta có 3+1=43 + 1 = 4; với a4a^4 ta có 4+0=44 + 0 = 4. Kiểm tra tương tự ở các khai triển khác, trong (a+b)n(a+b)^n mỗi số hạng đều có tổng số mũ của aa và bb bằng nn (số mũ của nhị thức).

Vậy tổng số mũ của aa và bb trong mỗi số hạng bằng nn.

c) Sự thay đổi số mũ của aa và bb từ trái sang phải

Tính từ số hạng đầu tiên (chứa ana^n) sang phải: số mũ của aa lần lượt là n,n−1,n−2,…,1,0n, n-1, n-2, \dots, 1, 0, còn số mũ của bb lần lượt là 0,1,2,…,n−1,n0, 1, 2, \dots, n-1, n.

Do đó khi chuyển từ một số hạng sang số hạng tiếp theo (từ trái sang phải): số mũ của aa giảm đi 11 và số mũ của bb tăng thêm 11. Nhờ vậy tổng số mũ của aa và bb luôn được giữ nguyên bằng nn, phù hợp với kết quả ở ý b).

Đáp số

Có n+1n+1 số hạngTổng số mũ của aa và bb trong mỗi số hạng bằng nnTừ trái sang phải, số mũ của aa giảm 11 và số mũ của bb tăng 11

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.